Arangkada of Leo Lastimosa for November 22, 2009

              Likay sa mga nuog

 

       Di lang si Senador Noynoy Aquino ang nagkapuliki sa pagbalanse sa iyang saad pagbanhaw sa kaligdong sa pamolitika sa nasud ug sa panginahanglan sa tabang sa tang-an nga mga politiko aron pagtino sa iyang kadaogan sa umaabot nga piniliay.  Hapit ang tanang kandidato pagka presidente ug ang ilang politikanhong mga partido gipanglabdan sa ilang ulo pagpatigbabaw sa iyang gisaad nga kausaban ug ang mas dinalian nga panginahanglan sa pagbanos sa Malakanyang.

       Ang katakos ni Aquino pagpangu sa nasud giingong masuwayan kon iyang makumbinser silang Serge Osmena ug Ralph Recto paghiusa.  Si Senador Manny Villar masuwayan sab kon makumbinser ang militanteng mga pundok pagdawat ni Bongbong Marcos ug sa KBL.

-o0o-

       Malipayon nga suliran ang kang Aquino.  Tungod sa kataas sa iyang popularity ratings sa surveys sa SWS ug Pulse Asia, daghan ang gustong motapon sa Liberal Party.  Apan pipila nila kaatbang sa iyang mga sinaligan, sama ni Recto, ug ang uban kaatbang gyod sa iyang mga ginikanan, sama sa mga Floirendo ug ubang alyado ni Pres. Arroyo ug ni kanhi diktador Ferdinand Marcos sa Mindanao.

       Apan kon di magbantay si Aquino, kon bisan kinsa na lang nga gustong mobali ang iyang dawaton, asa man punita ang iyang kaligdong?  Nga maoy labing dako niyang alas ug maoy nakahimo niyang simbolo sa paglaom sa paglingkawas sa nangalisbong pamunoan ni Arroyo?

-o0o-

       Natay-og sab si Villar ug ang iyang Nacionalista Party.  Human naka-iskor sa pag-uyon ni Senador Loren Legarda pakigpares niya (bisan way bendisyon sa NPC) ug sa pakig-alyansa sa mga Marcos ug sa KBL, nameligro ron si Villar nga talikdan sa militanteng mga pundok nga nipili unta niya, inay nilang Aquino o Senador Chiz Escudero.

       Masabot sab ang wa pagdayon nilang Satur Ocampo ug Liza Maza pagpahibawo sa ilang kandidatura pagka senador ubos sa partido ni Villar.  Kay unsaon man nila pagpasabot sa katawhan sa ilang pakig-alyansa sa anak ni Marcos nga maoy nilutos nila ug nilangkat sa kagawasan sa nasud ug sa katawhan?

-o0o-

       Mas klaro kinsay mga dumadapig nilang Gilberto Teodoro sa Lakas-Kampi-CMD ug kanhi presidente Joseph Estrada.  Wa silay suliran sa nagkasungi nga mga baruganan sa mga politiko ug mga pundok nga nagpaluyo nila.  Ang mas dako nilang labad sa ulo mao nga kon kinsa na lay mahibilin nga mounong nila.

       Silang Teodoro ug Estrada ang nag-una sa surveys—kon pagamyanay sa ratings ang hisgutan—kang Teodoro 2%, samtang kang Estrada 11% na lang (lupig gani siyang Escudero nga wa pa motino unsay daganan).  Labing klarong ebidensiya nga naglisod silang Teodoro ug Estrada pagpangumbinser og mga politiko nga modagan uban nila mao ang ilang paghimong guest candidates pagka senador sa gikaintapang mga trapo—silang Juan Ponce Enrile ug Miriam Defensor Santiago.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 21, 2009

          Hinigtan sa ilong

 

       Si Ombudsman Merceditas Gutierrez, bisan pa sa kaabunda sa ebidensiya nga tua kapusta ni Pres. Arroyo ug ni First Gentleman Mike Arroyo, ug bisan sa mas klaro nga pagyaka sa mga kasong pagpangawkaw nga gipasaka batok sa mga alyado sa Malakanyang, di mahimong ikiha.  Duna siyay immunity from suit.  Madutlan lang siya kon pasakaan og impeachment complaint sa Kongreso.

       Apan lisod sab siyang ma-impeach.  Ang makabungog nga mayoriya sa mga alyado ni Arroyo sa Kongreso maoy nibasura sa impeachment complaint batok ni Gutierrez karong semanaha.  Kon mohinayon pagdagan pagka kongresista sa Pampanga si Arroyo, ug kon tinuod nga nangambisyon nga mamahimong sunod nga speaker sa House, padayon nga di matandog si Gutierrez.

-o0o-

       Mahinungdanon kaayo si Gutierrez alang sa mga Arroyo.  Kon di na magsilbi ang mga maniobra paglugway sa iyang gahom, mapupos nang termino ni Arroyo sa 2010.  Si Gutierrez magpabilin nga Ombudsman hangtod sa 2012.  Kon padayong kapanalipdan ni Arroyo si Gutierrez sa ombudsman, bisan kon di na siyay magtungkawo sa Malakanyang, makatug siya nga maghayang.

       Bisan gukdon pa sa bag-ong pamunoan ang magtiayong Arroyo, si Gutierrez naa sa labing maayong posisyon pagbaraw sa magpungasi nga mga kaso.  O paglasaw ug paglawgaw sa mga ebidensiya.  Nga ang Sandiganbayan way laing kapilian gawas sa pagbasura sa bisan unsang mga pasangil sa pagpangawkaw batok sa mga Arroyo.

-o0o-

       Mao nga bisan maghilak pa ta og dugo, bisan magbunatagay pa ta og minatay, himatyon na gyod, kon wa pa man hingpit nga namatay, ang kaligdong sa buhatan sa Ombudsman.  Bisan unsa kakugihan sa graft investigators, bisan unsa kabuotan sa ubang mga opisyal, apan kon ang punoan mismo nahigtan na sa ilong, ang pag-atiman sa mga kasong pagpangawkaw di na gyod magkadimao.

       Di kinahanglan nga ang mga nag-atubang og kaso sa Ombudsman mosuburno ug magluhudluhod atubangan ni Gutierrez.  Ang bugtong nilang himuon mao ang pagbaiid sa Malakanyang, labi na kon nakatabang sa pagpangawat og mandato niadtong 2004, garantisadong yak-an hangtod siyam-siyaman ang ilang kaso.

-o0o-

       Unsa man ang angayang himuon sa ligdong ug buotan nga mga kawani ug mga opisyal sa Visayas Ombudsman?  Nga bisan unsa kalig-on sa ilang mga ebidensiya, kon ang maig-an sikit sa luwag sa Malakanyang, seguro man nga di ka-first base sa kaangayan?  Kon duna silay pailob, sundon lang ang tambag sa katiguwangan, palabyon lang una ang unos.  Apan kon giluod na sa ilang kahimtang nga peligro hinuong matakdan sa kalang-og, mas maayo tingali nga mobiya ug mangita og laing kahinguhaan.

          Si Deputy Ombudsman Pelagio Apostol, sama ni Gutierrez, di makiha ug matangtang lang pinaagi sa impeachment.  Hinaot nga inay magpagamit pagluok sa mga linupigan ug pagdupa sa mga mapahimuslanon, malamdagan siya sa diwa sa Espiritu Santo ug mo-resign.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 20, 2009

                        Itoy sa Malakanyang

 

            Unsa may himuon ni Ombudsman Merceditas Gutierrez sa iyang pagduaw sa Sugbo karong adlawa?  Magsaulog ba sa iyang pagka absuwelto human gibasura sa Kongreso ang kasong impeachment nga gipasaka batok niya?  O mokanta na sab og "Pilipinas kong mahal" sama sa iyang gihimo sa pagduaw dinhi sa niaging tuig?

            Mangahas ko pagtambag ni Gutierrez:  Ayaw paghilas-hilas pagsaulog sa pagkabasura sa impeachment complaint batok nimo—kay nahibawong mga Sugbuanon nga ang Kongreso gidominahan sa mga kongresista nga, sama nimo, mga itoy sa magtiayong Arroyo; ug ayaw na lang intawon patugatuga og kanta.  Mokanta man o magsaulog, kuyaw kang batuon sa mga Sugbuanon nga wa malingaw sa salida sa imong buhatan.

                        -o0o-

            Sa iyang labing unang pagduaw sa Sugbo isip Tanodbayan, si Gutierrez nipirma og kauyonan uban sa mga magpapatigayon sa Dakbayan sa Lapulapu.  Gipasidunggan niya sila ug gihimo nga mga kaabag sa kampanya batok sa pangurakot.

            Maong nadasig ang mga magpapatigayon pagbutyag sa ilang gipasangil nga kahiwian sa pamunoan ni Mayor Arturo Radaza.  Gani, nipasaka sila og kasong pagpangawkaw tungod sa pagpamalit ni Radaza og personal computers nga giingong overpriced, ang uban gitaod sa mga tulonghaan nga way kuryente.  Masulub-on ko nga motaho ninyo nga hangtod karon, human sa pila ka tuig nang pagkatanggong sa kaso, padayon nga giyak-an ni Gutierrez ang reklamo batok ni Radaza.

                        -o0o-

            Sa kasamtangan, nipasangil ang mga magpapatigayon nga gigukod silang Radaza.  Salamat sa ilang pagtuo sa pasalig ni Gutierrez, ang ila karong mga patigayon ang naapiki.  Di angayng mahibung si Gutierrez kon bugnaw ang pagsugat sa mga Sugbuanon niya sa tugpahanan.  Mahimong pipila nila mga magpapatigayon sa Opon nga iyang gibudhian.

            Kay wa man gyod matay-og si Radaza, nga giingong mas sikit sa luwag sa Malakanyang kay sa mga gidangpan sa nagpakabana nga mga magpapatigayon sa Opon, usa sa mga nibarug nihukom na lang sa pagdagan pagka mayor sa umaabot nga piniliay.  Tungod sa kainutil sa Ombudsman, mosuway na lang pagbanos sa gahom aron makab-ot ang gitinguhang kausaban.

                        -o0o-

            Unsaon man sab pagpasabot ni Gutierrez ang padayon nga pagyaka sa iyang buhatan sa mga kaso nga nanukad sa higanteng mga eskandalo sa niaging Asean Summit sa Sugbo?  Nganong wa pa man gyod kalihok ang nabisto nga overpriced ug substandard nga surveillance cameras?  Nganong wa pa man sab kairog ang pakisusi sa mga pasangil sa overpricing ug pagpanlaktod sa pagtukod sa Cebu International Convention Center?

            Napasaka na untang mga kaso sa overpriced nga decorative lampposts sa Sandiganbayan, apan gibakwi ug giusab-usab ra sab.  Nagtuo ba gyod si Gutierrez nga iyang mailad ang mga Sugbuanon ug ubang nagpakabana nga mga magbubuhis—nga may kaisog ug kaligdong siyang moggukod sa mga kurakot nga mga opisyal nga, sama niya, mga itoy sa Malakanyang?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 19, 2009

                        Biktima sa Ombudsman

 

            Unsa man ang himuon sa usa ka nagpakabana nga magbubuhis kon ang buhatan nga gitukod ug gitahasan sa balaod paghimo nga mas sayon sa paggukod sa mga opisyal ug mga kawani sa kagamhanan nga gipasanginlan nga nangurakot sa katigayonan ug nagbudhi sa interes sa kinabag-an sa katawhan mao na hinuon ang mamahimong babag sa iyang pagpangayo og kaangayan?

            Ang magbubuhis mahimo nga mabugnaw sa iyang pagpakabana.  Mahimo nga mawad-an siya og pagsalig sa buhatan nga inay motabang niya mora na man hinuon og didto nipusta sa iyang gireklamohan.  Apan wa siyay mahimo.  Di siyang kadangop sa mga hukmanan.  Kay kinahanglan nga moagi gyod siya sa buhatan sa Ombudsman.

                        -o0o-

            Kuwestiyonable nang daan nga ang imbestigasyon sa Visayas Ombudsman sa kontrobersiyal nga pagtukod sa Cebu International Convention Center (CICC) naabtan na og dul-an sa tulo ka tuig.  Mas nangalisbo pa gyod nga karong nakakita na ang mga imbestigador og mga sukaranan sa pasangil nga may mga lagda nga nalapas sa dul-an sa P1 bilyon nga transaksiyon ang pangu pa gyod sa buhatan maoy gipasanginlan nga nagda og lawgaw.

            Sa ato pa, mosamot pa gyod ang kalangay sa resolusyon sa kaso.  Niulbo ang kontrobersiya sa wa pa ang piniliayng lokal niadtong 2007.  Karong gipasa sa Visayas Ombudsman ngadto sa ilang ulohang buhatan ang kaso, mahimo nga hangtod nga mahuman na lang ang lokal ug nasudnong piniliay sa 2010 padayon pa ning matanggong.

                        -o0o-

            Di hinuon kahibudngan ang salida ni Visayas Ombudsman Pelagio Apostol mahitungod sa pakisusi sa CICC.  Dihang una nako siyang gipangutana mahitungod ini, duha ka tuig nang nilabay, niangkon siya nga wa maapil ang CICC sa mga kaso nga giuna nila pag-imbestigar kay:

·        Komplikado kaayo ang transaksiyon nga gipasanginlan nga gilaktod (wa isubasta), gibuakbuak (gibahin-bahin ngadto sa daghang kontraktor paglikay sa subasta) ug gipaburot ang presyo; ug

·        Way katakos ang iyang mga imbestigador sa pagsusi sa kinatibuk-an nga transaksiyon.

                        -o0o-

            Karon nga tua na ang kaso sa CICC sa buhatan ni Ombudsman Merceditas Gutierrez manguros na lang tang daan.  Kon kadudahan ang katakos ni Apostol pagtuman sa iyang katungdanan, mas dakong porke si Gutierrez.  Kon gidudahan si Apostol nga nikurog ni Gobernador Gwen Garcia, mas daghan ug mas dagko ang gikatahong gikurogan ni Gutierrez sa kaulohan.

            Si Gutierrez ang gitulisok sa pagkatanggong sa mga kaso sa Ombudsman.  Kay human gi-decentralize ni kanhi Ombudsman Simeon Marcelo ngadto sa iyang mga sakop ang pagresolber sa pipila ka mga kaso, karon sublion nang Gutierrez bisan ang labing gagmay nga panagsungi.  Maong dihang among gipangutana ang usa sa mga nangamahan sa probisyon sa batakang balaod nga nagtukod sa Ombudsman kon unsay buhaton sa mga wa nay salig sa institusyon nitambag siya:  "Dangop na lang mo sa media."  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 18, 2009

                        Lingla sa lana

 

            Karon nabisto na gyod.  Kon unsay tinuod nga gipasabot ni Energy Secretary Angelo Reyes sa iyang pasalig nga na-audit na ang mga libro sa higanteng mga kompaniya sa lana.  Di gyod diay siya maoy nangunay sa pagsusi sa books of accounts sa Petron, Shell ug Chevron (kanhi Caltex), sukwahi sa iyang nahaunang pangangkon.

            Ang naghimo sa audit mao ang SyCip Gorres Velayo & Co. (SGV & Co.), ang labing dakong kompaniya nga nangalagad sa nagkalainlaing propesyon sa nasud karon.  Matod ni Reyes siyay niawhag sa SGV kay silay labing takos nga mosubli sa mga libro sa mga kompaniya sa lana.  Mapagarbuhon pang nitataw nga wa siya pabayra sa ilang serbisyo.

                        -o0o-

            Duna lay gamayng problema.  Ang SGV mao ang sinuholan nga auditors sa kasagaran sa mga kompaniya sa lana.  Unsaon man nato pagsalig sa kaligdong sa audit sa SGV nga naa man sila sa payroll sa higanteng mga kompaniya nga gidudahang nagpaburot sa ilang ginansiya?

            May sukaranan ang pasangil ni Senate President Juan Ponce Enrile nga ang pagduol ni Reyes sa SGV dakong binuang.  Kay way kalainan sa pag-awhag sa usa ka abogado sa pag-unay sa iyang kaugalingong mga kliyente.  Kalain gyod diay ning pamunoang Arroyo.  Gawas diay nga wa magtagad pagtuman sa ilang gimbuhaton, nitugyan pa sa mga kompaniya sa lana pagsusi sa ilang kaugalingong patigayon.

                        -o0o-

            Matod ni Reyes nibalibad nang Commission on Audit (COA) nga ang ilang hurisdiksiyon kutob ra sa mga buhatan sa kagamhanan, way labot ang pribadong mga korporasyon.  Apan niangkon siya sa samang higayon nga may gahom si Presidente Arroyo sa pagsusi may sukaranan bang sibaw nga mga pagduda nga gipaburot pag-ayong presyo sa lana.

            Nga maoy lisod ipatin-aw sa Malakanyang.  Nganong wa man maggunok si Arroyo sud sa daghan na uyamot nga katuigan batok sa mga kompaniya sa lana?  Bisan kon ang iyang kaugalingong sakop sa gabinete, si kanhi Neda secretary general Ralph Recto, nipagawas na sa ilang kuwentada nga overpriced baleg P8 matag litro ang mga produkto sa lana.  Ug bisan kon gimandoan na siya sa hukmanan pag-audit sa Petron, Shell ug Chevron.

                        -o0o-

            Nisugyot si Enrile nga ang Bureau of Internal Revenue (BIR), Department of Energy (DOE) ug Department of Justice (DOJ) ang angayng pagsusi kon pila gyod ang kita sa mga kompaniya sa lana ug kon unsa kamakiangayon sa ilang pagtakda sa presyo sa ilang mga produkto.

            Ang oil deregulation law nitahas sa DOE ug DOJ sa pagsusi sa mga libro sa mga kompaniya sa lana matag karon ug unya.  Apan, nakatag-an ka, wa ni ipatuman sa kagamhanan.  Ang matinud-anong gipatuman ni Arroyo mao rang mga probisyon nga naghatag og katungod sa Petron, Shell ug Chevron pagpasaka sa ilang presyo sa way pagpananghid sa kagamhanan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 17, 2009

                        Kan-anan ni Z

 

            ZC Gorres ang tinuod niyang ngan.  Maoy nahimutang sa pasaporte sa iyang pagbiya sa Sugbo alang sa Las Vegas sa niaging buwan aron pagtiwas pagbansay-bansay alang sa iyang sangka.  Nga gikahadlokang mao nay kataposan sa mabulukon niyang karera.

            Ang ZC naggikan sa mga ngan sa iyang mga ginikanan, Zeta ug Celestino.  Sa 18 niya ka tuig sa ALA Boxing Stable, nga nimatuto niya aron mamahimong kalibotanon nga kampeyon sukad sa siyam ka tuig pa lang, katulo na siya mag-ilis og ngan.  Gitawag siya niadto og ZCY.  Dayon ZY.  Hangtod nga nahukman ni Antonio L. Aldeguer, iyang manager, nga Z na lay iyang dad-on.

                        -o0o-

            Sa ALA Boxing Gym nagkita silang Z ug Datchess.  Nga usa sab ka atleta sa track and field.  17 si Z ug 16 si Datchess dihang nagkasabot ang pitik sa ilang mga kasingkasing.  Tulo nay ilang anak dihang nagminyo sa niaging tuig.  Gitiwas una ang pagtukod sa ilang bay ug gamayng kan-anan sa Canduman, Mandaue aron pagtino nga makabarug na sa ilang kaugalingong mga tiil.

            Pito ka tuig na ang ilang kamaguwangan.  Lima ka buwan pa lang ang kamanghoran.  Matod ni Datchess nagkinahanglan pa gyod sila ni Z.  Wa ililong ni Datchess gikan sa mga anak ang nahitabo sa ilang amahan.  Ang ikaduha, nga maoy bugtong babaye, nakatuaw, "nganong wa man siya ni-wave?"

                        -o0o-

            Nahibung si Datchess nganong wa motawag si Z niya niadtong Sabado.  Nga mao untay naandang himuon sa iyang bana matag human sa sangka.  Hangtod nga nakadawat siya og text message nga "Congratulations, Choy!"  Nga maoy angga ni Z.  Nahibilin ang cellphone ni Z, gibaylo sa kang Datchess nga mas maayo og roaming.

            Sa internet na nahibaw-i ni Datchess ang pagkahagsa ni Z human nidaog sa iyang sangka sa Las Vegas.  Maayo na lang kay gisigehan siyag pahibawo ni Aldeguer sa labing uwahing kasayuran sa kahimtang sa panglawas ni Z.  Kahilakon si Datchess apan nahibawo nga kinahanglang magpabiling lig-on.

                        -o0o-

            Matod ni Aldeguer magpabilin si Z sa tambalanan sa mosunod nga pila ka buwan.  Ang gibanabanang $300,000 nga gasto abagahon sa iyang promoters.  Di sab gutman ang iyang pamilya samtang nagpahuway si Z.  $13,500 ang iyang daog sa pagpukan sa Columbian niyang kaatbang.

            Hangyuon si Datchess si Z nga mohunong nag pamoksing.  Masaligon siyang may lain silang kahinguhaan nga di sama kapeligro sa boksing.  Si Aldeguer nitataw sab nga di siya mosugot nga mag-boksidor pa si Z.  Kay wa nay pus kay di na man makaaway sa Las vegas, diin ipahigayon ang labing dagkong mga sangka.  Matod ni Aldeguer tabangan niya pagpalambo ang gamayng kan-anan nilang Z.  Palabihon niyang mag-trainer si Z sa batan-ong mga boksidor ginamit ang dakong katigayonan sa iyang kasinatian ug nakamaohan sa boksing.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 16, 2009

                        Kulatang way sama

 

            Si bisan kinsang nagduda sa katakos ug kakusgan ni Miguel Angel Cotto, nga nakahimo niyang labing gikahadlokan nga welterweight sa atong panahon, nakugang sa ilang nasaksihan sa unang hugna sa ilang sangka ni Manny Pacquiao.  Gipasundayag dayong Cotto ang witik sa iyang jabs ug gipakaging dayon si Pacquiao sa iyang left hook.

            Bisan ang labing lunod patay nga mga dumadapig ni Pacquiao nabalaka.  Ang gisaad ni Freddie Roach nga kulatahon dayon nila si Cotto sa unang hugna, aron makalimot sa bisan unsang daotang gilaraw batok ni Pacquiao, wa mahitabo.  Ug natay-og si Pacquiao sa pasiunang kulata gikan sa mas dako ug mas gamhanang kampeyon.

-o0o-

            Gi-detalye sa Los Angeles Times unsay nahitabo sa unang hugna:  Si Cotto nakapatugpa dayon og jab.  Ang wala ni Cotto nakaigo sa nawong ni Pacquiao.  Bisan sa pagsalipod ni Cotto sa iyang ulo, nakapasud og wala si Pacquiao.  Apan nakabawos si Cotto og kumbinasyon sa lawas ni Pacquiao.  Nasalta ang ulo ni Pacquiao sa duha ka jabs ni Cotto.  Ang sagunson nga bawos ni Pacquiao nasagang ni Cotto.  Ang tulo ka maghuhukom managsamag score, 10-9, alang ni Cotto.

            Sa ikaduhang hugna, si Cotto padayong nikulata sa lawas ni Pacquiao.  Naigo sa iyang wala ang ulo ni Pacquiao ug nakapasud og laing duha sa lawas sa pa mobawos og kumbinasyon si Pacquiao.  Nihasmag si Pacquiao ug nakaigo.  Apan nakabawos og kumbinasyon si Cotto.  Ang nag-uwang mga kumo ni Pacquiao ang nitapos sa hugna.  10-9 nang score pulos alang ni Pacquiao.

-o0o-

            Sa ikatulong hugna, gipatumba ni Pacquiao si Cotto.  Dihang nakabarug, gigisian sa tuong mata.  Sa ikatulong hugna, kusog kaayong kumo ni Cotto nisabak sa kutukuto ni Pacquiao.  Apan wa makit-i ni Cotto diin gikan ang duha ka kusog kaayong wala nga uppercut ni Pacquiao nga nakapatumba niya sa ikaduhang higayon, 20 segundos ang nahibilin.  Gitiwasan unta siyang Pacquiao apan naluwas si Cotto sa bagting.

            Sa ikalimang hugna, namahuway sila.  Nakapasud si Cotto og kusog nga uppercut.  Apan nadaog ni Pacquiao ang hugna pinaagi sa kumbinasyon sa tiyan ug suwang ni Cotto.

-o0o-

            Sa ikaunom nga hugna, wa nang kasagang si Cotto sa bombardiyo ni Pacquiao.  Gihayhay siya sa pisi, gigisian sa wang mata ug gipabarag na sab.  Sa ikapito, padayon ang paglamba ni Pacquiao kang Cotto sa pisi.  Nakabawos pa si Cotto apan di na gyong kapiog.

            Sa ikawalo, nidagan na si Cotto.  Naggusbat diayng iyang abaga.  Wa na ganing katultol sa iyang lingkoranan.  Sa ikasiyam, padayong bangis nga kulata, niluwa nag dugo si Cotto.  Sa ikanapu, nibiya ang asawa ug mga anak ni Cotto ug nanghilak nang iyang corner.  Sa ika-11, padayong pagdagan ni Cotto apan nakulatahan gihapon.  Niluwag dugang dugo.  Sa ika-12, human sa 55 segundos, gihunong sa referee ang masaker.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 15, 2009

              Boksing sa Twitter

 

       Suwayan nakog cover ang sangka nilang Manny Pacquiao ug Miguel Cotto pinaagi sa Twitter ug Facebook.  Kon nadestino pa ko sa studio ug maoy mag-atubang sa mikropono sa DYAB Abante Bisaya, kay wa man mi pagtugot paghimo og buhi nga paghulagway sa sinumbagay, ablihan lang nakong twitter.com ug sundon ang tanang tweets nga dunay "Pacquiao" o "Cotto."

       Apan kay magtan-aw man ko sa live TV coverage sa sangka pinaagi sa SkyCable sa pinuy-anan sa suod nakong higala (nga taguon lang nato sa ngan nga Manny Limtong) sa Mabolo, akoy mangahas paghulagway sa sangka di pinaagi sa mikropono, nga maoy akong naandan, kon dili pinaagi sa akong twitter ug FB updates.

-o0o-

       Ang akong labing dakong suliran mao nga mas paspas kong mosulti kay sa mosuwat.  Para pasar rang akong grado sa typing sa kolehiyo ug wa molambo ang akong katakos karong wa nay makinilya.  Pun-an pa sa kagamay sa keyboards sa akong telepono ug laptop nga maoy akong gamiton.

       Salamat na lang nga, lahi sa radyo, di ko maproblema sa dead air.  Apan kinahanglan gihapon nakong apason ang tanang mahinungdanong mga panghitabo—unsang kumoa ang gibuhian nilang Pacquiao ug Cotto, diin naigo, unsay dagway nila dihang nanukmag o naigo, unsang orasa nahuman ang sangka ug pilay score sa matag maghuhukom kon way knockout.

-o0o-

       Gisuwayan na ni nako sa away nilang Manny Pacquiao ug Ricky Hatton.  Apan labihang paspasa nga natumba ni Hatton nga naglumpayat ug nagsaulog na ang tibuok Pamilyang Limtong wa pa gani kong kahuman og hulagway unsay nahitabo sa unang hugna.

       Hinaot nga mas paspas na kong maka-post sa akong updates karon.  Di man hinuon ni lumba kay wa may korona ang unang makapahibawo sa pagdaog (o pagkapilde, simbako!) ni Pacquiao.  Apan gusto lang kong motampo sa minilyon ka tweets nga mahilakip sa tinuoray gyong kalibotanon nga paghulagway sa gikahinaman nga sangka.

-o0o-

       Daghan ang makakuha sa akong FB updates kay niabot na man ko sa limitasyon nga lima ka libo ka "friends."  Apan mas daghan pa gyod ang makasunod sa akong tweets.  Kay makabasa man ang minilyon nga naggamit sa Twitter sa nagkalainlaing kanasuran sa kalibotan, bisan ang mga wa mag-"follow" nako, pinaagi sa ilang pag-search sa duha sa labing init nga mga pung sa internet karon, ang "Pacquiao" ug "Cotto."

       Mao ni labing dakong bentaha sa Twitter batok sa Facebook.  Sa FB, ikaw ra ug imong "friends" ang magsayranay.  Sa Twitter, mabasahan sa tibuok kalibotan ang kasayuran nga imong gipakisaw-an.  Wa nay network, ni pamantalaan, nga magbuot unsay imong mabasahan.  Kon gusto kang mosusi di ba ko magpakauwaw sa akong patugatuga nga tweets mahitungod nilang Pacquiao ug Cotto, mahimo ninyong i-follow ang http://twitter.com/dyabsports.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 14, 2009

                        Pagduwa sa presyo

 

            Manguros na lang tang daan.  Kay sama nga ang makalilisang nga kilat mosunod gyod sa makapakugang nga dugdog, mosaka gyod ang presyo sa mga produkto sa lana karong gilibkas nang Pres. Arroyo ang price control sa lana sa Metro Manila ug sa Luzon.  Sama nga ang baha mosunod gyod sa pagbunok sa uwan ug pagpasagad sa kinaiyahan, bawion gyod sa higanteng mga kompaniya sa lana ang bisan unsang alkanse sa ginansiya nga ilang nahiagoman atol sa dul-an sa buwan nga pagpahamtang sa price control.

            Kitang mga konsumidor, sama sa naandan, maoy mag-antos sa pamostura ni Arroyo.  Ang price control nga napakyas pagpabarato sa inadlawng palaliton mosangpot lang sa mas kalit nga paglumpayat sa presyo.

                        -o0o-

            Ang price control gipahamtang unta ni Arroyo pagtabang sa mga biktima sa katalagman.  Apan naapil ang mga dapit sa Luzon nga wa maigo sa katalagman.  Sama nga wa maapil ang mga dapit sa Kabisay-an ug Mindanao nga nahiagom sab sa ubang mas grabe pa nga katalagman.

            Ang price control nisangpot na hinuon sa artipisyal nga kanihit sa lana sa Metro Manila, Lucena, Batangas ug ubang lalawigan sa Luzon.  Tungod sa bantang nga maniobra sa mga kompaniya sa lana nga wa gyod mabaraw sa Malakanyang, bisan pa sa ilang naandan nga ulug-ulog nga mga panghudlat.  Karong wa nay price control, kitay maligsan sa maghuramentado nga mga baka nga gibuhian sa toril.

                        -o0o-

            Sa wa pa molupad alang sa APEC Summit sa Singapore, nagbilin si Arroyo og taphaw nga mga hanig pagtabon sa hugaw nga iyang gibilin:

·        Gihangyo ang mga kompaniya sa lana nga hatagan og diskuwento ang transport groups aron way usbaw sa plitehan; ug

·        Gihangyo sang mga kompaniya sa lana nga anam-anamon pagpatuman ang natanggong nga usbaw sa presyo sa lana.

            Klarong nakalimot si Arroyo nga higpit siyang nakig-away sa mga kompaniya sa lana.  Klaro gyong salida ra.  Kay karon siya na may nanghangyo nga mas taas nga presyo sa lana na lay ihatag nilang pinaskohan.

                        -o0o-

            Unsa man intawoy atong atraso?  Nganong ang kadagkoan sa kagamhanan nga mao untay gitahasan pagpanalipod sa katungod sa mga konsumidor mao na man hinuoy nangunay pagduwaduwa sa presyo aron lang pagtapak sa ilang kapakyas pagpugong sa lapad nga katalagman sa Luzon ug sa pagtabang dayon sa makaluluoy nga mga biktima?

            Magpaabot pa ba ta hangtod sa Mayo sa sunod tuig sa pagbaraw sa ilang mga binuang?  Nga nagkadugay nagkatataw man nga way katagbawan ang ilang kakawatan ug kamapahimuslanon?  Mahimo ba lang diay nga langay-langayon lang una ang pagbarug alang sa kaligdong?  Unsa man ang atong dag-anan kon ang mga kanahan, nga mas mogara pa tungod sa atong pangiyugpos, magpaugat na sab paglapas sa kinutoban sa ilang gahom?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 13, 2009

                        Salida ni Glo

 

            Dinhi lang sa Pilipinas mahitabo ang mosunod:  Una, ang pagpamomba sa mga bay patigayon sa Metro Manila sa kadlawong dako aron nga way bisan usa nga maangol; ikaduha, ang pagtingob sa pagtagad sa kagamhanan sa pagkadagit sa usa ka langyawng pari hangtod nga ang prinsipal sa tulonghaan nga mas unang gidagit gipunggotan sa ulo; ug ikatulo, ang pagpa-impeach ni Pres. Arroyo sa way pagtino unsay kalapasan nga iyang nahimo.

            Ang duha ka pagpamomba gibasol sa kapolisan ngadto sa fraternities.  Ang pagpunggot sa ulo sa prinsipal sa Sulu gibasol sa DILG ngadto sa mga ungo sa drugas.  Ug ang labing gihan-okan sa multi-milyones dolyares nga NBN-ZTE scandal mao ang mga nagbisto sa kahiwian nga silang Jun Lozada ug Joey de Venecia III.

                        -o0o-

            Sa Pilipinas lang sab mahitabo nga ang sunudsunod nga pagpamomba mokalit lang og hunong, bisan wa pay klarong kasulbaran.  Ug ang langyawng pari nga gidagit kalit nga gibuhian, bisan wa pa mailhi kinsa ang nagpasiugda sa pagpanagit.  Atol gyod sa pagduaw sa usa sa labing taas nga opisyal sa kagamhanan sa Estados Unidos.

            Kinsa may ilang pabilibon?  Wa ba diay silang kaila unsa kamat-an si US Secretary of State Hillary Clinton?  Nga kon wa pa ang mas mat-an nga si Barack Obama makahimo untag kasaysayan ug mamahimong labing unang babayeng presidente sa US?  Wa hinuoy dag-anan bisan lumpungon pa silang Clinton ug Obama—kon itandi sa kamaru ni Arroyo nga nakalingkawas sa tanang pagsuway sa iyang mga kaatbang pagpalagpot niya sa Malakanyang.

                        -o0o-

            Di hinuon makapangangkon ang Pilipinas og monopoliya sa mga politiko nga sama ni Senador Richard Gordon.  Nga mangisog lang kon dunay pangayuon.  Labi na kon dugay nga ihatag.  Gipakiha niya si First Gentleman Mike Arroyo tungod lang pagduwa og golf sa ZTE headquarters sa Shenzen, China ug si Pres. Arroyo tungod sa pagkahilom lang sa anomaliya.

            Ang bisan unsang pagduda sa tinuod nga tuyo ni Gordon napapas dihang naglumba pagpirma sa iyang rekomendasyon ang mga senador nga alyado sa Malakanyang.  Sagdi na lang kon nag-una pagpirma si Senador Joker Arroyo, nga hagbay rang nisalikway sa iyang gigikanan—ug sa iyang anino.

                        -o0o-

            Ang tuyo sa labing bag-ong awhag pag-impeach ni Arroyo di ang pagpalagpot niya sa katungdanan.  Ni sa pagpatubag niya sa nangalisbo nga mga transaksiyon sa iyang pamunoan.  Mahimong sama sa naandan gitumong na sab sa paglibog sa katawhan.

            Nga sama sa di makiangayon nga pagpahamtang og price control sa lana sa Luzon, sama sa pagpanlawgaw sa iyang sinaligan nga si Heneral Hermogenes Ebdane bisan gibendisyonan na ni Arroyo si Defense Secretary Gilbert Teodoro, pulos gitumong pagmugna og dugang kahigayonan nga kapanalipdan gikan sa pagpanggukod kon di man gyod makapabilin sa gahom lapas sa 2010.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 12, 2009

                        Talisay ug Liloan

 

            Kaliboan ka kahigayonan sa trabaho ang maaplayan sa atong mga kapamilya sa habagatan ug amihanang Sugbo atol sa duha ka sunudsunod nga local ug overseas job fair karong semanaha:  Ang unang job fair ipahigayon sa Talisay City Hall karong Biyernes, Nobyembre 13; samtang ang ikaduhang job fair ipahigayon sa Liloan KAI Complex karong Sabado, Nobyembre 14.

            Dul-an sa gatos ka local employers ug overseas placement agencies ang mosalmot.  Angayan lang nga pasidunggan ang lokal nga mga opisyal sa Talisay ug Liloan nga nagpasiugda sa mapuslanong kalihokan.  Mao na ni ang ikaduhang job fair sa Talisay ug ikapitong job fair sa Liloan karong tuiga.

                        -o0o-

            Ang job fair haom kaayo pagtabang sa atong mga kapamilya atubangan sa nagpadayon nga kamangtas sa kalibotanon nga krisis sa panalapi.  Pinaagi ini, mag-abot sa usa lang ka dapit ug sa usa lang ka higayon ang kaliboan ka mga aplikante ug ang mga tagduma sa mga kompaniya ug mga ahensiya nga nagkinahanglan og mga kawani.

            Tungod sa job fair, makalingkawas ang mga aplikante gikan sa pagka pudpod sa ilang sapatos ug pagkabuslot sa ilang bolsa sa pagtultol sa nagkalainlaing mga buhatan, nga ang uban layo kaayong nahimutangan, pinaagi sa pagbaktas o mga sakyanang pamasahero.  Ang employers kapasaligan sab nga makakuha sa labing takos nga mga aplikante sa bakante nilang mga trabaho.

                        -o0o-

            Apil sa kahigayonan sa trabaho sa job fair sa Talisay ug Liloan mahimong maaplayan sa mga gradwado sa high school ug sa mga wa pang kahuman sa kolehiyo.  Gikinahanglan lang ang ilang report cards o transcript of records ug ubang batakang mga dokumento sa panarbaho.

            Mas kuti ang mga panginahanglan alang sa mga trabaho sa gawas sa nasud.  Apil sa gikinahanglan mao ang duha ngadto sa lima ka tuig nga kasinatian.  Maong mapuslanon nga andamon nang daan sa mga aplikante ang ilang certificate of employment o training certificates aron pagmatuod sa ilang track record.

                        -o0o-

            Mahinungdanon ang paghingpit sa registration forms kay mamahimo silang kabahin sa databe sa Department of Labor and Employment (Dole) aron makaangkon og mas tin-aw nga hulagway sa katakos ug kasinatian sa mga mamumuo sa Sugbo ug sa rehiyon.  Angayng tipigan ang ihatag nga registration slip kay kon simbako di madawat sa job fair mahimo pang gamiton sa mosunod pang mga job fair sa bisan asang bahin sa Sugbo ug Pilipinas sa mosunod nga tulo ka buwan.

            Sunod nga suwatan mao ang shopping list, nga mahimong butangan sa tanang bakanteng mga trabaho sa shopping area nga mohaom sa edukasyon ug kasinatian sa mga aplikante.  Ang screening committee maoy mohukngay sa pangangkon sa mga aplikante ug sa panginahanglan sa employers.  Ang kataposang dokumento nga angayng kuhaon sa mga aplikante mao ang employer's action slip, nga maoy motino nadawat ba siya o kinahanglan pa bang pakuhaon og pasulit o pagbansay-bansay.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 11, 2009

                        Lansis ni Reyes

 

            Lain gyod og sabaw si Energy Secretary Angelo Reyes.  Siya ang nangunay pagpasidaan sa katawhan sa nag-ung-ong nga kanihit sa suplay sa lana sa nasud.  Matod niya ang imbentaryo karon sa mga kompaniya sa lana molungtad na lang og gikan sa usa ngadto sa duha ka semana.

            Si Reyes ra sab ang niawhag sa katawhan nga magpabilin nga kalma bisan sa makapakugang nga kasayuran nga iyang gibutyag.  Mora siyang palahubog nga way tarung kabuot nga nigamit og posporo pagduslit sa atop sa payag nga hinimo sa gaay nga kugon.  Dihang naglumpayat na sa kakuyaw ang tagbalay, siya ra sab ang nipasalig nga magkawos og tubig.

                        -o0o-

            Diin man kuhaa ni Reyes ang iyang numero?  Nga di abtan og pasko ang pundong lana sa nasud karon?  Ang mga kompaniya, bisan sa ilang kampanya sa pagpanghudlat human ipahamtang ang price control sa Metro Manila ug Luzon, wa kahunahuna paghadlok sa katawhan nga hapit na mahurot ang ilang mga produkto.

            Si Justice Secretary Agnes Devanadera maoy nipasumbingay nga kinuha rang Reyes ang iyang kasayuran gikan sa tumoy sa iyang hinapay.  Matod ni Devanadera sa ilang tigom uban sa mga representante sa mga kompaniya sa lana, way naghisgot og kanihit sa suplay.  Gani nipasalig pa ang mga magpapatigayon nga duna pa silay igong suplay sa lana.

                        -o0o-

            Si Reyes sab ang maisugon nga nakiglalis ni kanhi Neda secretary general Ralph Recto.  Nga maoy nibisto pila na ka buwan ang nilabay nga gipaburot pag-ayo ang presyo sa lana dinhi sa Pilipinas kon itandi sa presyo sa merkado sa kalibotan.

            Inay susihon ang kuwentada ni Recto, aron maggamit pagtuman sa tahas sa iyang buhatan pagsubli sa kamakiangayon sa sunudsunod nga usbaw ug nihit kaayong us-os sa presyo sa lana, gipasanginlan na hinuon ni Reyes si Recto nga namolitika.  Nibiya si Recto sa gabinete nga wa mahusay ang kontrobersiya.  Klarong diin kapusta ang Malakanyang sa away nilang duha.

                        -o0o-

            Mas klaro hain kapusta si Reyes.  Inay manalipod sa mga konsumidor sa lana nga maoy kinabag-an, nahimo na hinuon siyang turutot sa mga kompaniya sa lana.  Siyay tigpasabot ug tigpanalipod sa way kinutoban nilang kahakog og dugang ginansiya.

            Dihay higayon nga nipasidaan si Reyes sa mga kompaniya sa lana sa di pagpatuyang sa pagpasaka sa presyo kay nitidlom ang presyo sa merkado sa kalibotan.  Apan way gihimo dihang gisupak ang iyang pasidaan.  Si Reyes sab ang nangangkon nga nakakita sa mga libro sa mga kompaniya ug sa kamakiangayon sa pagtakda sa presyo sa ilang mga produkto.  Apan dihang nimando ang hukmanan sa Manila pag-abli sa ilang mga libro, tungod sa pasangil sa mga konsumidor nga nagkonsabo ang higanteng mga kompaniya sa lana, si Reyes ang unang nibalibad.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 10, 2009

                        Salida sa lana

 

            Motuo ka ba nga, human sa daghan uyamot nga katuigan sa panagkonsabo pagpabiling taas sa presyo aron mas dako ang makolekta nga buhis gikan sa matag litro sa mga produkto sa lana, bahala na kon nabuktot nang kinabag-an sa katawhan pagbayad sa mas taas nga plitehan ug mas taas nga presyo sa inadlawng mga palaliton, kalit lang nga nag-away ang Malakanyang ug ang mga kompaniya sa lana?

            Di kong kabasol kon di ka motuo.  Kay wa ka matawo gahapon.  Ug wa ka mag-inusara.  Way bisan usa sa mga biktima sa bangis nilang raket ang mailad sa labing uwahing salida nilang Presidente Arroyo ug sa higanteng mga kompaniya sa lana.

                        -o0o-

            Kon kalimtan nato, bisan makadiyot lang, nga ang oil deregulation law, nga gipanday sa Kongreso aron pagpalambo sa kumpetinsiya tali sa mga kompaniya sa lana, uban ang pangandoy nga magpuhalay sila aron mapahimuslan sa mga konsumidor ang labing ubos ug makiangayon nga presyo, nisangpot hinuon sa way kinutoban nga paglumpayat sa presyo, nga managsama ra ba gyod hangtod sa kataposang usa ka dako sa mga managribal unta sa industriya, makapakpak ka ug makalumpayat sa mosunod:

·        Pagpahamtang ni Arroyo sa price control sa lana sa Luzon;

·        Pagkiha sa Pilipinas Shell sa kagamhanan tungod sa price control;

·        Pagpanira sa Petron gasoline stations sa Lucena; ug

·        Pagbukas sa Petron sa ilang libro pagmatuod nga wa paburotang ilang ginansiya.

                        -o0o-

            Apan pila lang ka buwan ang nilabay, dihang wa pa sila makahunahuna sa pag-arte, nitumawng tinuorayng bulok ug nangalisbong tinuod nga baho sa Malakanyang ug sa mga kompaniya sa lana:

·        Gibungul-bungolan sa Malakanyang ang pagbisto ni kanhi Neda secretary general Ralph Recto sa kuwentada nga gipaburot pag-ayong presyo sa lana sa Pilipinas;

·        Nangangkon si DOE Secretary Angelo Reyes nga iyang nakita sa libro sa mga kompaniya sa lana nga makiangayon ang ilang ginansiya; apan

·        Dihang gimandoan sa Manila RTC ang DOE, DOJ ug SEC pagsusi sa mga libro sa mga kompaniya sa lana, nangugat ang mga abogado sa Malakanyang nga wa silay gahom paghimo ini.

                      -o0o-

          Unsa bay katuyoan ni Arroyo sa iyang pagpaka aron ingnon nga, sa kataposan, nangisog na siya batok sa higanteng mga kompaniya sa lana?  Gusto ba lang mangangkon nga nagdugo ang iyang kasingkasing alang sa mga biktima sa katalagman bisan gipasidan-an sa mga ekonomista nga mas makadaot kay sa makaayo ang price control?

            Nahibawo na tang daan nga ang kaso sa Shell mahimong bakwion bisan unsang higayona; nga ang Petron gasoline stations nangabli na; ug magpabiling buta ang kagamhanan bisan unsa pay nahimutang sa mga libro sa mga kompaniya sa lana.  Kita ra gihapon, sama sa naandan, ang gibuang.  Apan molampos lang sila kon magpabuang lang gihapon ta.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 9, 2009

          Mga itoy ni Glo

 

       Nagsugod na ang paglayas sa mga sakop sa partido ni Pres. Arroyo.  Nga makapakugang.  Pila pa lang ka buwan ang nilabay, ang Lakas-Kampi-CMD morang bungtod sa kamay.  Nga giilogan pagtupos sa nag-alirong ug nibaiid nga mga politiko.  Karon mora nang nangalisbo nga pasyente nga may mananakod ug makamatay nga sakit.

       Sa pikas nga bahin, kasarangan kaayo ning atong nasaksihan.  Ang partido nga nagtungkawo sa Malakanyang maoy labing humot ug hawod.  Makuha ang bisan unsang tinguhaon kay mao may naghupot sa labing dakong puntil.  Nga ikasabod ngadto sa tanang nisipsip ug nitila.  Apan ang samang partido mokalit lang og kaaslom kon mabantang nga hapit na mawani sa gahom.

-o0o-

       Ang kalang-og sa partido ni Arroyo giisip na gani nga sentensiya sa kamatayon alang sa ilang kandidato pagka presidente nga si Defense Secretary Gilberto Teodoro.  Nga nipasalig na si Arroyo nga motunol sa liderato sa partido ngadto ni Teodoro.  Nahadlok hinuong kampo ni Teodoro nga uwahi nang tanan.

       Apan pila lang ka semana ang nilabay, giilogan pa nilang Teodoro ug sa iyang mga karibal ang bendisyon sa Lakas-Kampi-CMD.  Nagka-initay gyod gani ang kadagkoan sa partido ug si MMDA Chairman Bayani Fernando.  Karon nga nagkaduol nang piniliay, ang partido ni Arroyo naglisod na pagpugong sa pagtalikod bisan sa labing sinaligan nilang mga haligi, sama pananglit ni DILG Secretary Ronaldo Puno.

-o0o-

       Sa usa ka bahin, angayng hangpon ang pagbiya sa mga politiko sa partido nga maoy gipasanginlan nga responsable sa pagpalusot sa way pupanagana nga pagpangawat sa nasudnong katigayonan ug pagdupa sa mga nagpabusdik sa katungdanan.

       Apan naibanan, kon wa man hingpit nga nawad-an, og kahulogan ang ilang pagsalikway sa pamunoan, kay ang partido ni Arroyo hapit na malunod.  Kadudahan kon alang ba sa kaayuhan sa nasud ug katawhan ang ilang gihimo.  O aron lang pagpanalipod sa ilang hakog nga personal ug politikanhong mga interes.

-o0o-

       Gawas nga magbantay nga di na malugwayan ang malipayong mga adlaw ni Arroyo ug sa iyang pamilya, angay sang tinuon nga di makapadayon sa ilang kiat ang ilang mga gaway.  Ang mga paningkamot pagpatubag ni Arroyo sa tanan niyang pagpahimus kon wa na sa gahom angay sang ipahamtang batok sa iyang mga itoy.

       Karon pa lang ato nang ilista aron nga di gyod makalimtan ang mga kongresista nga nibasura sa way paglili sa mga ebidensiya sa impeachment complaints batok ni Arroyo ug ang mga mayor ug mga gobernador nga gawas nga nitabon sa kahiwian sa ilang amo wa say kukaikog nga nisunod sa pagsurikbot sa buhis nga gipatud-an og singot ug dugo sa labing kabos nga mga magbubuhis.  Bisan kon mag-yellow, o mag-orange, o mag-berde, o magpuwa na sila, di nato kalimtan ang kaitom sa ilang tanlag ug kasingkasing.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 8, 2009

              Bul-og nga gamhanan

 

       Niadto, bisan unsay tinguhaon sa Malakanyang matuman.  Karon, di nang kapugos ang palasyo bisan sa ilang mga itoy sa pagdagan uban sa nangiwit nilang gituboy pagka presidente.  Niadto, nagpatuyang lang silang Pres. Arroyo ug iyang mga alyado sa ilang gibati.  Karon, kinahanglan na nilang ipasabot ang matag usa sa ilang mga lakang ug mga laraw.

       Di nato pasagdan nga mobalik ang ilang naandan nga kamatinumanon pagpalabi sa hakog nilang mga interes, nga puno uyamot sa pagpabaga ug pagpapating.  Di na ta mobalik sa atong naandan nga pagpangiyugpos ug hilom nga pagpakagot sa atong bag-ang matag higayon magpakauwaw ang mga nagtungkawo sa gahom.

-o0o-

       Ang di malalis nga kamatuoran mao nga nagsugod pagkinto ang Malakanyang dihang nisulbong pag-ayo ang pagpakabana sa katawhan.  Ambot unsay nakapukaw sa katawhan human sa katuigan nilang pagtugot nga panamastamasan ang nasudnong kadungganan:

·        Tungod ba sa pagkamatay sa kalibotanon nga simbolo sa malinawong rebolusyon nga nakasakmit pagbalik sa kagawasan ug nakapukan sa kurakot nga diktadura?;

·        Tungod ba sa makahasol nga mga tilimad-on nga way tinuoray nga kausaban nga maggikan sa mga nagduma sa kagamhanan kon samang nangalisbo nga mga dagway ang magpabilin sa gahom?; o

·        Tungod ba kay sa kataposan nakakita na og kahigayonan sa pagpangandoy pag-usab sa labing makiangayon nga mga kausaban alang sa labing daghan?

-o0o-

       Ang katawhan nakakaplag pagbalik sa ilang tingog.  Nagsugod sila sa pagpasidungog sa nitaliwan nga pangu nga nimatuod nga may luna ang kaligdong bisan sa labing taas nga katungdanan sa kagamhanan.  Dayon sa pagpangindahay nga mahibalik ang liderato nga may tinuoray nga pagtugot ug pagsalig gikan sa katawhan.

       Hangtod nga nagsugod na sila pagpaningil sa pamunoan nga napakyas bisan sa labing batakan nga tahas pagpanalipod sa katawhan gikan sa katalagman ug pagtabang dayon sa mga nabiktima ini.  Ang nakaplagan nga katibuok sa ilang tingog ug kakusganon sa ilang pagpakabana di na motugot nila paglugak sa determinasyon pagsakmit pagbalik sa gahom pagtakda sa padulngan sa nasud.

-o0o-

       Di lipak sa udtong tutok ang nahitabo.  Busa way bisan usa nga nakugang.  Di kalit nga baha ni buhawi ang nibuhagay.  Busa way bisan usa nga nakaandam.  Way rebolusyon nga gideklarar.  Busa wa kapamostura ang mga naghupot sa gahom.

       Inanay ang pagbangon sa katawhan.  Anam-anam ang ilang pagtimbakuwas.  Apan malukpanon ang pagpanakod sa diwa sa pagpanginlabot.  Way bisan usa ka luna sa republika nga di mahikap.  Way bisan usa ka gamitoy nga suok, bisan unsa kahilit ug kangitngit, nga di matandangan sa kahayag.  Mahimo nga nasiyam-siyaman.  Apan nia nang bul-og sa kasaysayan.  Ug ang iyang pagkahitabo, nga gipangandoy sukad pa sa atong katiguwangan, di nang kapugngan.  Mao nga ang mga nagpakahawod, bisan pabiling nagpaka-aron-ingnon, hinay-hinay nang niipli aron di maligsan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 7, 2009

                        Alas ni Villar

 

            Si Senador Manny Villar kumbinsido nga napakyas ang Oil Deregulation Law sa pagpalambo sa kumpetinsiya tali sa mga kompaniya sa lana.  Apan nitataw nga wa say katakos ang kagamhanan sa paggahin og binilyon ka pesos nga subsidy pagpabiling ubos sa presyo sa lana kon i-regulate pagbalik ang industriya.

            Matod ni Villar inay magpuhalay sa pagpaubos sa ilang presyo klarong nagkonsabo ang mga kompaniya sa lana pagpaburot sa ilang ginansiya.  Maong nisugyot nga angayng usbon ang balaod aron kasilotan ang panagsabutsabot tali sa mga higante sa industriya.  Apan niangkon si Villar nga naglisod sila pag-usab sa oil deregulation law tungod sa pagbabag sa gamhanang mga puwersa.

                        -o0o-

            Niduaw si Villar sa DYAB Abante Bisaya kagahapon ug nakauban namo siya sa dul-an sa usa ka takna.  Akong napanid-an nga kutob sa mahimo, di siya ganahan nga mobantang pagpanaway ni Pres. Arroyo.  Samtang iyang gikuwestiyon ang price freeze sa Luzon sa way pag-apil sa Kabisay-an ug Mindanao, nagdumili siya pagtulisok ni Arroyo ug nisimang sa pag-ingon nga tun-an pa niyag dugang ang kontrobersiya.

            Nipadayag siya og pagsupak sa awhag sa mga dumadapig ni Arroyo nga padaganon siya pagka bise presidente sa umaabot nga piniliay.  Wa na hinuon siya mopasabot unsay mga balaod nga malapas.  Nipuno dayon siya nga mas katuohan nga modagan si Arroyo pagka kongresista sa Pampanga.

                        -o0o-

            Matod ni Villar sayon ang pagsaad og dagkong kausaban.  Apil nang pagpanumpa og bag-ong pagbag-o ug bag-ong politika.  Mahimo ni bisan sa mga tigsuwat sa pakigpung sa mga kandidato pagka presidente.  Nitataw siya nga ang mahinungdanon mao ang pagpasiugda og kausaban nga mapatuman ug ang katakos sa pagpasiugda ini.

            Alang ni Villar mao ni labing dako niyang bentaha sa iyang mga kaatbang:  Ang iyang kaugalingong kasinatian ug ang iyang pagbuntog sa kakabos pinaagi sa kakugi ug paningkamot, segun ni Villar, maoy nakahimo niyang labing andam ug labing takos pagpalambo sa ekonomiya ug paghaw-as sa kinabag-an sa katawhan gikan sa katimawa.

                        -o0o-

            Gitubag ni Villar ang mga pagsaway nga lisod alang sa usa ka bilyonaryo sama niya ang pagbatyag sa kalisod ug kagutom sa mga kabos ug nga sa tanang managan pagka presidente siya ang labing tradisyonal siya nga politiko.  Matod ni Villar nadato siya tungod sa iyang kakugi ug paningkamot ug nga way bisan usa ka dako sa iyang katigayonan ang naggikan sa kagamhanan.

            Gipasabot sab nga di siya kapasanginlan nga trapo kay sa tanang nanagan siya mao ang labing bag-o og bansagon.  Matod niya ang mga bansagon sa iyang mga kaatbang mao na ang nagdominar sa pamolitika sa Pilipinas sud sa pipila ka dekada.  Nipuno siya nga ang labing mahinungdanon mao nga makabarug siya sa iyang kaugalingong mga tiil nga di magsalig sa iyang mga ginikanan ni mga padrino.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 6, 2009

                        Krisis sa dugo

 

            Sa makausa pa, makaangkon na sab ta sa talagsaong kahigayonan pagluwas sa kinabuhi sa atong mga kapamilya nga biktima sa katalagman, o mga aksidente, o grabeng mga balatian.  Tibuok adlaw karong Sabado, Nobyembre 7, ang mga Sugbuanon mohatag na sab sa labing mahinungdanong gasa—ang dugo—ang gasa sa kinabuhi.

            Ang Kapamilya Blood Donation Campaign ipahigayon matag tulo ka buwan.  Kay luwas ta nga makahatag og dugo matag tulo ka buwan.  Matag duha ka buwan man gani sa Estados Unidos ug ubang kanasuran.  Mas konserbatibo lang ang lokal nga blood collection agencies.  Maong way sukaranan ang kahadlok sa kaluwas sa paghatag og dugo kaupat matag tuig.

                        -o0o-

            Alang sa mga suki na ug sa mga mosalmot sa labing unang higayon sa Kapamilya Blood Donation Campaign karong buwana, kapilian ninyo ang labing duol sa mosunod nga upat ka venues:

·        Sa Super Metro sa Dakbayan sa Mandaue, ang Regional Blood Coordinating Council (RBCC) maoy moatiman ninyo;

·        Sa Gaisano Grand Fiesta Mall sa Tabunok, Dakbayan sa Talisay, ang Philippine National Red Cross (PNRC) moduma sa kalihokan;

·        Sa EMall sa Sanciangko, Dakbayan sa Sugbo, ang Cebu City Medical Center (CCMC) ug ang Rotary Club ang magtinabangay pag-atiman ninyo; ug

·        Sa Gaisano Mactan sa Dakbayan sa Lapulapu, ang Regional Blood Center (RBC) sa Department of Health (DOH) ang moduma.

                        -o0o-

            Mahimong mas makahuloganon ang paghatag og dugo kon ang blood donors di magpaabot og bayad, o bisan unsang bugti.  Tinuod nga may mga buhatan pa nga manghatag og blood donation cards.  Nga maggamit sa donors aron malibre ang dugo kon sila na sab o ang mga sakop sa ilang pamilya ang magkinahanglan.  Apan di rang kaabot og 10% sa donors ang magkinahanglan og dugo.

            Ang RBC nihunong na pagpanghatag og blood donation cards.  Tungod sa pipila ka insidente nga gi-negosyo ang cards, di sa donors kon dili sa ubang mga tawo nga maoy nagpahimus sa ilang kamanggihatagon.  Apan ang RBC nirehistro sa tanang donors sa ilang database.

                        -o0o-

            Masulub-on hinuon ko nga motaho ninyo nga hangtod karon ang pribadong mga tambalanan di lang gihapon moggamit sa dugo nga mahipos sa RBC, PNRC ug RBCC.  Alang nila mapanalipdan lang ang kahimsog sa ilang mga pasyente kon mohimo sa ilang kaugalingong screening sa dugo.  Nga nagkahulogan og dugang gasto sa mga pasyente.

            Mag-agad hinuon ning tanan sa RBC ug sa DOH.  Sa ilang katakos pagtuman sa ilang tahas sa pag-screen sa tanang dugo nga mahipos sa PNRC ug RBCC.  Nga igong makatagbaw sa mga panginahanglan sa tanang tambalanan—ma-publiko man o ma-pribado.  Kon di hingpit mapatuman ang lagda—nga gitumong pagpalambo sa suplay ug sa kalidad sa dugo—ang mga pasyente ug ang kinatibuk-ang kahimsog sa katawhan maoy masakripisyo.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 5, 2009

                        Kang-a sa edukasyon

 

            Nagpabilin ang dakong kang-a tali sa mga kurso nga gitanyag sa mga kolehiyo ug unibersidad ug sa mga katakos nga gikinahanglan sa mga industriya.  Nabantang pag-ayo ang suliran sa daghan nang job fair nga gipasiugdahan sa kagamhanan ug sa pribadong sektor.  Kaliboan ang kahigayonan sa trabaho, usahay mas daghan pa gani kay sa mga aplikante, apan pipila ra gihapoy makatrabaho.

            Kay kasagaran sa mga aplikante gradwado sa mga kurso nga wa kinahanglana sa mga kompaniya nga niapil sa job fair.  Kadako sa usik sa kuwarta ug panahon sa mga tinun-an ug ilang mga ginikanan.  Nabuktot sila sa matrikula aron lang magpatid-patid og lata human sa gradwasyon.

                        -o0o-

            Hagbay rang Department of Labor and Employment (Dole) nga naningkamot pagtapak sa dakong kang-a.  Naghimo na sila og pagtuon unsay mga katakos nga gikinahanglan sa mga industriya.  Apan ang girekomendar nilang mga kurso padayon nga gibungul-bungolan lang sa pribadong mga tulonghaan.

            Salamat sa kagawasan sa mga tinun-an ug mga ginikanan pagpili sa mga kurso nga ilang gusto.  Salamat sab sa otonomiya sa pribadong mga tulonghaan gikan sa pagkontrolar sa kagamhanan.  Maong padayon nga nagbaha ang mga gradwado sa nursing bisan wa nay kahigayonan nga kasudlan dinhi ug sa ubang kanasuran.  Way kalainan sa pagbaha sab sa commerce graduates pila ka tuig nang nilabay bisan ang mga gradwado nahimo nang tigbantay sa mga tindahan.

                        -o0o-

            Apan ang kadagkoan sa mga kolehiyo ug unibersidad niangkon nga di sila ingon ana kagawasnon nga mousab dayon sa ilang mga kurso pinasikad sa nag-usab-usab nga mga panginahanglan sa mga industriya.  Kay samtang di nang kabuot ang kagamhanan sa pagtakda sa ilang matrikula, ang Commission on Higher Education (Ched) gihapoy nagbuot sa ilang mga kurso.

            Maong bisan kon ang mga tagduma sa mga tulonghaan nakabantay nga wa na kinahanglana ang mga kurso o ang pipila ka subjects sa mga kurso nga ilang gitanyag, di silang kalingkawas gikan sa gapos sa karaan-pang-Mampor nga mga lagda sa Ched.

                        -o0o-

            Ambot tsamba ba lang, o tinuyo gyod, nga giisnab sa lokal nga kadagkoan sa Ched ang tigom nga gipatawag sa Dole uban sa mga representante sa mga industriya ug mga tulonghaan.  Mahimo nga sila diay ang tinuod nga lansang sa mga paningkamot paghimo sa edukasyon nga mas matinabangon sa pagpangita og panginabuhi sa mga gradwado ug mas makahuloganon sa mga panginahanglan sa bag-ong panahon.

            Mao ba sab ni hinungdan nga ang Ched paspas pa sa kilat nga nidupa sa nursing schools gikan sa sibaw nga mga awhag tak-opan na ang wa kapapasar sa ilang mga tinun-an sa nangaging nursing licensure examinations?  Alang sa Ched, ang atong nursing schools gihapon ang labing maayo, bisan kon pipila nila way base hospitals ug batakang kahimanan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 4, 2009

                        Yagaw sa listahay

 

            Ang nasudnong kadagkoan sa Comelec ang sad-an sa di makiangayong paghikaw sa minilyon ka katawhan sa ilang balaanong katungod pagpili:

·        Giyak-an lang nilang rekomendasyon pila ka buwan nang nilabay sa election officers sa Sugbo ug ubang bahin sa nasud nga dugangang mga takna ug mga adlaw sa rehistrasyon;

·        Gibalibaran nilang dugay nang sugyot sa election officers sa Sugbo ug ubang bahin sa nasud, nga nalumos sa nagbahang mga botante nga nagpalista, nga dugangan ang computers kay tagsa ra ka data capturing machine ang nadestino sa matag lungsod ug dakbayan; ug

·        Dihang gikunsaran sila sa kaamguhan nga sakto diayng election officers ug busa gipatuman ang ilang mga sugyot, uwahi nang tanan.

                        -o0o-

            Dugang atraso sa mga komisyonado sa Comelec, nga gawas sa usa o duha, way kasinatian sa higanteng gimbuhaton nga gisangon nila:

·        Ang mga botante ra sa kaulohan nga wa kaabot niadtong Sabado maoy gipatiwas pagpalista hangtod sa tungang gabii sa Martes;

·        Ang gigamit nga lusot sa paglugway sa rehistrasyon mao ang brownout tungod sa hinay nga bagyong Tino nga niigo sa pipila lang ka dapit ug sa pipila lang ka botante;

·        Gipalaway lang ang mga botante sa Sugbo ug ubang bahin sa nasud nga wa kaapas sa deadline kay nikagar ang daginuton nang daan nga computers sa lokal nga mga buhatan sa Comelec.

                        -o0o-

                Apan ang lokal nga mga opisyal sa Comelec sa Sugbo di makapanghunaw og responsibilidad sa kalangay ug kayagaw sa rehistrasyon sa mga botante:

·        Ilang gibuwad sa init, gipauwanan ug girisgo nga maligsan sa mga sakyanan ang mga nagparehistro nga mahimo man untang ipatuman ang mas sayon ug mas makiangayong sistema sa pagpanlista;

·        Ang lokal nga mga opisyal nay gipasagdan nga magbutang og mga tolda nga kapasilongan sa mga botante;

·        Wa gyod silang kahunahuna pagbalhin sa rehistrasyon sa mas lapad, mas hawan ug mas hayahayng mga dapit nga di magkadusingot ang mga botante ni manginit ug madaot ang computers.

                        -o0o-

            Managsama ang lokal ug nasudnong mga opisyal sa Comelec sa ka-wa nilay kaikog ni pagtahud sa kamahinungdanon sa paghatag og kahigayonan sa tanang botante nga nagtinguhang mosalmot sa piniliay sa Mayo sunod tuig.  Inay makaangkon og kaligdong pagpangayog pasaylo, managsama silang nitulisok sa makaluluoyng mga biktima sa makauuwaw nilang bulilyaso.           

            Ang lokal ug nasudnong mga opisyal sa Comelec morang mga amaw nga napaso nang kamot kay nakakupot og kahoy nga nagsiga apan gipasoan na sang pikas kamot pinaagi sa pagkupot sa samang kahoy.  Ang kayagaw sa rehistrasyon di maayong timailhan sa katakos sa Comelec paglingkawas gikan sa bahaw nga sistema, nga ilang naandan sukad pang Mampor, aron maandam pagduma sa labing unang automated nga nasudnong piniliay sa atong kasaysayan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 3, 2009

              Alas ni Glo

 

       Karong gitak-opan nang pagpanlista sa bag-ong mga botante alang sa piniliay sa Mayo sunod tuig, ug naghikay nang mga magpapili sa pagsumiter sa ilang certificates of candidacy ngadto sa Comelec sa kataposan ning buwana, mosamot pagsibaw ang mga huhungihong sa unsay daganan ni kinsa ug kinsay makadaog sa unsang katungdanan.

       Tugoting mangahas ko pag-apil.  Nia sang akong mga pangagpas.  Bisan di kong kapangangkon nga eksperto sa politika.  Kay ang 25 ka tuig nakong kasinatian isip magsisibya wa kahatag nako og kinaadman pagsabot sa gubot-pa-sa-lukot nga pamostura sa mga politiko.  Di lang una ko manghilabot sa Sugbo.  Nasudnong mga piliunon maoy akong unahon.

-o0o-

       Ang paluyohan ni Pres. Arroyo pagka presidente mao si Senador Manny Villar.  Di si Defense Secretary Gilbert Teodoro nga maoy gituboy karon sa Lakas-Kampi-CMD.  Kay si Gibo pabiling nangiwit sa surveys.  Si Villar, bisan dako og biya, maoy nagsunod sa nisulbong pag-ayong si Senador Noynoy Aquino.

       Ayaw og kahibung kon di kang kadungog ni Villar nga manaway ni Arroyo sa mosunod nga mga adlaw.  Bisan sa iyang dakong katigayonan, nagkinahanglan si Villar sa tabang sa Malakanyang, legal ug unsa pa man, pag-apas ni Aquino.  Ug ang iyang pilion nga running mate mao si Senador Loren Legarda, di si Senador Chiz Escudero.  Bisan kon si Loren, sama ni Chiz, nipasangil niyag "C-5 at tiyaga."

-o0o-

       Nga makahingpit sa politikanhong paghikog ni Escudero.  Sa iyang pagbiya sa NPC, ug sa iyang pagpahibawo nga mahimo siyang modagan pagka presidente, mo-us-os pagka bise presidente, o magpabilin sa Senado, gipasundayag ni Escudero ang kataphaw ug kakutaw sa iyang panglantaw.

       Gisaway niyang pangurakot sa kagamhanan ug kontraktuwalisasyon sa mga mamumuo (nga pulos girepresentahan ni Danding Cojuangco ug sa iyang San Miguel Corporation) ug ang oil deregulation law (nga kusganong gipanalipdan ni Ramon Ang, CEO sa Petron ug batabata ni Danding), apan niinsistir nga di si Danding ni ang iyang kuwarta (o ang kakuwang ini) di maoy hinungdan sa iyang paglayas sa NPC.

-o0o-

       Si Pres. Arroyo nangandam nang daan sa nag-ung-ong nga kadaogan ni Noynoy Aquino.  Ang iyang pag-ulug-ulog sa ikaduhang distrito sa Pampanga nagmatuod sa iyang kakuwang og pagtuo nga makalusot si Teodoro o bisan si Villar.  Kumbinsido si Arroyo nga ang ubos bay balaoranan, nga mao ray makasugod sa budget ug impeachment proceedings, maoy labing kasaligan niyang kahimanan pagsukol kon gukdon sa sunod nga presidente.

       May sukaranan ang iyang kamasaligon.  Kay lisod tuohan nga si Noynoy, human sa tanan niyang pasalig pagpasiugda og bag-ong pamolitika, mopabaha og kuwarta aron pagpugos sa mga kongresista pagpa-ituy-itoy sa Malakanyang.  Apan molampos lang si Arroyo kon magpabilin gihapong magpapating ang mga kongresista bisan atubangan sa sipa nga awhag sa kausaban sa kinabag-an sa katawhan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 2, 2009

              Sipong tanan

 

       Makahimo na ko pagsubay sa tanang mensahe sa tanan nakong gisunod sa Twitter ug sa tanan nakong higala sa Facebook, bisan pila pa sila ka libo.  Di lang sa usa o sa duha kon dili sa tanang pito nako ka accounts sa Twitter ug sa tanang lima nako ka accounts sa FB.  Nga di ko kinahanglang magbalhin-balhin og websites, ni mag-abli og daghang web pages, di gani ko kinahanglang mo-login ug mo-logout sa daghan uyamot nakong accounts.

       Di sab ko kinahanglan nga mo-download og bisan unsang desktop application.  Ang browser ra sa PC ang kinahanglan nakong ablihan.  Ngadto sa Peoplebrowsr (my.peoplebrowsr.com), ang gitawag nga steroids sa Twitter, FB, YouTube ug ubang social networks.

-o0o-

       Bisan sa kadaghan nakog accounts sa Twitter, nakalimtan na gani nakong uban, wa ko kahibawo unsay ilang kapuslanan.  Mas naggamit nakong FB pakigsulti sa among mga tigpaminaw ug sa pagpahibawo nila sa mga balita ug sa nagkalainlaing mga proyekto nga among gipasiugdahan.

       Hangtod nga nalubong sa makalilisang nga baha nilang Ondoy ug Pepeng ang Metro Manila ug dakong bahin sa Luzon.  Ang nahimong nag-unang tinubdan sa kasayuran, video ug mga hulagway sa kabangis ug kalapad sa katalagman mao ang Twitter.  Kay lahi sa FB, blogs ug ubang social networks, ang Twitter may katakos pagsibya sa imong kasayuran dihadiha dayon ngadto sa tibuok kalibotan, bisan sa mga tawong di nimo friend o wa gani kaila nimo.

-o0o-

       Una nakong problema sa Twitter mao di automatic ang iyang updates.  Kinahanglang magsige kag refresh sa page.  Ikaduha, daghan kaayo ko og gisunod nga kanunay lang kong magkapakapa sa baha sa kasayuran nga wa nako kinahanglana.

       Una nakong gihimo mao ang pag-iban sa users nga akong gisunod.  Ang wa nang kaabot og 20 nga akong gibilin pulos kasaligang mga tinubdan, sa kasayuran nga akong mapuslan.  Ikaduha nakong gihimo:  Hingpit nga gigakos ang talagsaong teknolohiya sa Peoplebrowsr.

-o0o-

       Ang Peoplebrowsr may upat ka columns, nga pulos dynamic (mousab rag ila kon dunay bag-ong kasayuran).  Ang una maong navigation panel (nga mahimong tak-opan kon masudlan nang ubang columns); ang ikaduha mahimong sudlan sa twits sa tanan nimong gisunod; ang ikatulo masudlan sa updates sa FB; ug ang ikaupat masudlan sa twits sa balita nga gisundan.  Makapuno kag dugang columns apan kinahanglan nang lihukon ang cursor aron makit-an.

       Maong dungan nakong nasundan ang twits nilang Senador Mar Roxas ug Korina Sanchez sa nagpadayon nilang honeymoon sa Japan (nangaon silag soba ug wa ka-shopping si Korina kay pulos baga ang baligyang mga sinina); mga pangandam sa kalagkalag sa akong mga higala sa FB; tanang duwa sa NBA; tiyabaw sa mga molupyo nga naigo sa bagyong Santi; ug tanang balita ug komentaryo mahitungod nilang Barack Obama ug Michael Jackson.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 1, 2009

              Lugwayang rehistrasyon

 

       Ormoc City—Nia ko magsuwat ini sa Superdome, ang kontrobersiyal nga proyekto ni Gobernador Gwen Garcia sa wa pa siya mobiya sa Ormoc.  Nia mi dinhi aron paglusad sa Boto Mo iPatrol Mo (BMPM).  Apan gipahimuslan nakong higayon pagsusi ning proyekto nga gihulagway nga maoy binhi sa pagduso ni Garcia sa megadome nga nahimong Cebu International Convention Center (CICC).

       May mga molupyong niingon nga laing kabilin ni Garcia maong pagpalapad sa pantalan ug ang pagkatukod sa usa ka shopping mall dinhi.  Mas interesado ko sa Superdome.  Puno ang ilang kalendaryo hangtod sa kataposan sa tuig ug may mga patigayong nag-abang sa ilang stalls sa una ug ikaduhang andana.  Mas malampuson ang Superdome kay sa CICC. 

-o0o-

       Ang BMPM naapil sa tibuok adlaw nga kalihokan sa ROCK the Vote sa Superdome.  Nisalmot ang mga tulonghaan, fraternities, religious groups ug kahugpongan sa mga batan-on.  Matod sa mga tigpasiugda pipila lang ang nakatambong kay giatbangan sa local nga mga opisyal og libreng konsiyerto ang iilang kalihokan.

       Si Winnie Codilla, kanhi bana ni Gobernador Garcia, nipasabot nako nga wa sila mopaluyo sa kalihokan sa ROCK the Vote kay klarong nidapig sa ilang mga kaatbang.  Gidapit sa kalihokan silang Lucy Torres ug iyang igsuong lalaki.  Si Codilla gikatakdang atbangan pagka kongresista sa ikaupat nga distrito sa Leyte ni Richard Gomez, bana ni Lucy.

-o0o-

       Pila lang ka lakang gikan sa Superdome nagpunsisok pag-ayong mga botante nga nag-apas sa kataposang mga takna sa rehistrasyon sa Comelec sa Ormoc.  Ang mga opisyal sa Comelec dinhi, sama sa election officers sa

Sugbo ug ubang bahin sa nasud, nibasol sa mga botante nga maoy naglangay-langay pagpalista ka yang rehistrasyon gisugdan man niadto pang Disyembre sa niaging tuig.

       Di ko modupa sa mga botante nga tinuod gyod nga langayan.  Apan di malimod nga labing nakapalangay sa rehistrasyon mao ang daginuton ug depektuso nga data capturing machines sa Comelec.  Di makiangayon nga tulisukon ang mga biktima sa kabanga sa Comelec.

-o0o-

       Pasanginlan bang naglangan-langan ang mga botanteng nipalta sa trabaho, nangadlawon paglinya apan gibalibaran kay daot ang computer, gipabalik sa laing adlaw aron lang mabawo pag-usab?  Basulon bang nagpabaya ang mga botante sa Dakbayan sa Lapulapu nga gibalibaran sa kanhi election officer kay giunang mga hinakot sa mga kapitan ni Mayor Arturo Radaza?

       Tungod ug alang sa mga botanteng nahasol di lang kausa, ni kaduha, kon dili sa makadaghan uyamot, salamat sa computerization sa Comelec nga inay makapaspas nakapayamukat na hinuon sa pagpanlista sa mga botante, ug aron makatubag ang Comelec sa responsibilidad sa ilang kataphaw, angayang lugwayan ang rehistrasyon.  Kinahanglan nga makaapil sa piniliay ang tanang botante nga nagtinguha paggamit sa ilang balaanong katungod sa pagpili.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for October 31, 2009

                        Mike, Sonny ug Winston

 

            Salamat sa pagpahibawo ni kanhi senador Sonny Osmena sa iyang pagparehistro ug pagdagan pagka mayor ug sa kalit nga pagbalhin pagparehistro ni GSIS President ug General Manager Winston Garcia sa Dakbayan sa Sugbo, nisamot kamadanihon si Cebu City Vice Mayor Michael Rama.

            Kon itandi sa iyang gustong pulihan nga si Cebu City Mayor Tomas Osmena, nga kapin na sa duha ka dekada nga nangu sa dakbayan, morang duwende lang si Rama.  Kon itandi ni Margot Osmena, nga klarong mas gisaligan nga makapadayon sa matang sa liderato sa iyang bana, si Rama gidudahan nga mamahimo lang laing Alvin Garcia, nga nisungay ni Osmena dihang nakatungtong na sa City Hall.

                        -o0o-

            Sa usa ka bahin, si kanhi senador Osmena makapangangkon nga maoy responsable sa pagkatukod sa higanteng mga proyekto sa Sugbo, sama sa South Coastal Road sa South Road Properties (SRP) ug sa ikaduhang taytayan sa Mandaue ug Mactan, ang Marcelo Fernan Bridge.

            Apan sa pikas nga bahin, si Osmena magkapuliki og panagang sa iyang panghudlat sa mga Sugbuanon nga magpuasa sila dihang siyay usa sa labing sinaligan sa kurakot nga pamunoan ni kanhi presidente Joseph Estrada.  Kinahanglan sab niyang tubagon ang mga pasangil nga siyay nagsabotahe sa talagsaon untang kahigayonan sa Sugbo nga maka bise presidente (pinaagi ni anhing Celing Fernan) ug maka presidente (pinaagi sa iyang manghod nga si Lito Osmena).

                        -o0o-

            Si Winston Garcia maoy labing dako og puntil sa tanang nangambisyon nga mobanos pagduma sa dakbayan.  Ang pangangkon sa pipila ka mga kapitan nga gitanyagan sila sa nangangkon nga mga lider ni Garcia nga gastohan og hangtod P5 milyones nga balor sa mga proyekto sa matag barangay usa lang sa mga timaan sa katakos ni Garcia pagtay-og sa makinarya sa BO-PK.

            Apan magkapuliki si Garcia pagpanagang sa sibaw nga mga tiyabaw sa kabos nga mga pensioners ug mga kawani sa kagamhanan, labi na sa nagbakho nga mga masakiton, sa nalangay o nawagtang gyod nilang mga benepisyo tungod sa nabun-og na kaayong palusot sa computerization, upgrading ug cleansing sa GSIS.

                        -o0o-

            Kapasanginlan si Rama nga morang itoy nga nagsige lang og sunudsunod sa mga sugo ni Mayor Osmena.  Apan ang pag-ulbo sa ilang away matag karon ug unya nagmatuod nga si Rama may iyang kaugalingong panghunahuna ug kamao sab nga mosukol.

            Wa say makalalis sa pagpasiugda ni Rama, niadtong konsehal pa, sa labing unang job fair dinhi sa Sugbo, nga gisunod na karon sa hapit tanang kalungsoran, mga dakbayan ug mga lalawigan sa tibuok nasud.  Labaw nang way makakuwestiyon sa iyang pagpalambo sa Sinulog mardi gras bisan sa lapad nga pagduda nga mapapas ang tinuig nga kalihokan sa pagbiya sa orihinal nga mga tagduma.  Salamat nilang Sonny ug Winston, nakakita ang mga Sugbuanon nga mas sayong dawaton ang pinatuyangan niyang mga kanta ug pakigpung.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for October 30, 2009

                        Fans ni Chiz

 

            Usa ka adlaw human sa pagdeklarar ni Senador Chiz Escudero nga gawasnon na siya gikan sa Nationalist People's Coalition (NPC), way nagmartsa sa kadalanan, ni nagsaulog sa mga tulonghaan, ni bisan unsang kisaw sa internet, pagsaulog sa iyang kagawasan.  Ang iya bang pagdeklarar og gubat batok sa politikanhong mga partido ang kataposang lansang sa lungon sa bisan unsa niyang kahigayonan pagdaog og mas taas nga katungdanan sa piniliay sunod tuig?

            Ang pahibawo ni Escudero niadtong Miyerkules nga wa pa diay siyay pahibawo nakapatumaw og daghang mga pangutana.  Ug mas lapad nga pagduda sa iyang kaandam ug katakos pagbanos pagduma sa liderato sa nasud.  Salamat sa iyang kaugalingong salida, siyay labing dakong pildero.

                        -o0o-

            Ang bugtong sipa nga pakpak nga akong nabati sa paglingkawas ni Escudero gikan sa NPC naggikan sa Bayan Muna.  Kansang party-list representative, Satur Ocampo, nisalikway sa iyang naandan nga kamadudahon sa mga salida sa tradisyonal nga mga politiko ug kuwang na lang og dyutay nga moproklamar ni Escudero nga bag-ong manluluwas sa kalibotan.

            Ang kadagkoan sa Bayan Muna sa Sugbo, piniyong ang mga mata ug sinalikway ang tanang makiangayon nga panagana, nidason dayon ni Ocampo.  Apan sama sa naandan nalubong ang ilang tingog sa mas sipa nga pagduda sa tinuorayng hinungdan ug katuyoan sa pagtalikod ni Escudero sa partido nga maoy nakapahimo niyang kongresista ug senador.

                        -o0o-

            Ang Bayan Muna ug alyadong party-list groups malampuson nga nakapalingkod sa labing daghang mga representante sa Kongreso.  Nga gipakaingon sa kadaghanan nga nakatapak na sa dako nilang kasaypanan sa pagpangiyugpos atubangan sa pag-ulbo ug pagdaog sa people power revolution ni Cory Aquino batok sa diktadurang Ferdinand Marcos.

            Apan nasubli ang ilang kaapiki sa pasiunang kamada sa mga politikong namostura alang sa piniliay sunod tuig.  Wa silang kasud sa kampo ni Senador Mar Roxas dihang nangambisyon pang mag-presidente.  Busa wa na say luna karong nagkapares na silang Senador Noynoy Aquino.  Diriyot ka-enter sa kampo ni Senador Manny Villar.  Karon si Escudero na lang tingali ang nahibiling baraha.

                        -o0o-

            Si Escudero ang labing haom nga kandidato pagka bise presidente sa presidentiables nga wa pay pares hangtod karon.  Apan mapapas ang bisan unsang nahibilin niyang kaligdong kon makig-pares ni Defense Secretary Gilbert Teodoro sa Lakas-Kampi CMD.  Maglisod sab pagbakwi sa iyang pagtulisok ni Villar nga trapo kon mobalhin pagpasilong sa Nacionalista Party.

            Ang garbo ni Chiz di sab motugot niya pagpaluyo sa mga haciendero ug heredero nga silang Aquino ug Roxas sa Liberal Party.  O sa nisalikway niyang si kanhi presidente Joseph Estrada.  Ang labing maayo nga nahibilin niyang kapilian mao ang pagtiwas sa iyang termino pagka senador ug magsugod na pagtikad sa mas tul-id ug tarung niyang politikanhong kaugmaon sa sunod nga piniliay unom ka tuig gikan karon.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for October 29, 2009

                        Gimik ni Chiz

 

            Nakahukom na si Senador Chiz Escudero pagsibog sa iyang kandidatura pagka presidente.  Apan naglisod siya pagpatin-aw sa iyang hukom.  Kay nahadlok nga kapasanginlang nikakak.  O nga natarantar sa kalit nga pagsulbong sa popularidad ni Senador Noynoy Aquino.  O nga ang dako rang kuwarta nga gikatahong gisaad sa labing adunahan niyang mga tigpaluyo ang giapas.

            Aron pagsulbad sa suliran, si Escudero naghimo og mas dakong suliran.  Gawas nga nilayas gikan sa NPC, iya pa gyong gitunglo ang tanang politikanhong partido.  Naglisod nang daan sa nukus-nukos niyang pamolitika, karon nideklarar pa gyod og gubat sa kinatibuk-ang sistema, nga samtang tinuod nga nangalisbo, maoy nakahimo niyang kongresista ug senador.

                        -o0o-

            Kaupat na mauswag ang pahibawo ni Escudero sa iyang kandidatura.  Ang unang tulo sayon nga ikapatin-aw kay nasugamak sa lapad nga kadaot ug sa pait nga kahimtang sa mga biktima sa mga bagyong Ondoy ug Pepeng.  Apan ang ikaupat lisod sabton:  Igo lang siyang nagpahibawo nga wa pa diay siyay ikapahibawo.

            Ang nahitabo ni Escudero manghod lang og dyutay sa suliran nilang Defense Secretary Gilbert Teodoro ug Senador Manny Villar.  Nga pulos naglisod pagpangita og pares.  Sa kasong Escudero nag-una na og pahibawo ang iyang pares.  Siya maoy nag-atras-abante.  Nga di maayong kalidad ni bisan kinsa nga nipasalig paglusad og bag-ong kabag-ohan sa pagduma sa nasud nga nagkabulingit sa higanteng mga krisis.

                        -o0o-

            Mas makapa-apiki ni Escudero ang iyang pagsuway pagtabon sa naglubay-lubay niyang baruganan pinaagi sa pagpasangil nga ang politikanhong mga partido maoy hinungdan sa kahiwian sa kagamhanan.  Mora siyang nitukas og usa ka baril sa mga wati:

·        Buot ba niyang ipasabot nga gidiktaran siya sa NPC sa iyang mga baruganan sa 11 na niya ka tuig sa duha ka bay balaoranan?

·        Ginapos ba diay siya sa partido sa iyang pagpangisog pagpalagpot sa Sugbuanong Chief Justice Hilarido Davide Jr. gikan sa Korte Suprema?

·        Pulos ba diay pamakak ang tanan niyang pangangkon nga gawasnon ang iyang mga baruganan sa nagkalainlaing mga kontrobersiya?

                       -o0o-

            Way molalis ni Escudero sa iyang pag-insistir nga siya ug siya lang ang angayng mohukom modagan ba siya o dili.  Ang lisod sabton mao ang iyang pagpangayo og dugang lugway human sa upat ka pag-uswag sa iyang pahibawo.  Kay naggamit ug nahalin na ang maong linya.  Mas haom ni Noynoy nga wa gyod maglangas pagdagan og bisan unsang mas taas nga katungdanan sa wa pa mamatay ang iyang inahan nga si kanhi presidente Cory Aquino.

            Labihang suliyaw sa mga dumadapig ni Escudero sa iyang pagpahibawo nga ang iyang bag-ong partido mao ang Partido Pilipinas.  May pahibawo hinuon si Kevin Lagunda, tigpaminaw sa DYAB Abante Bisaya, ngadtong Escudero:  Sa labing uwahing survey sa SWS, 60% sa Pilipinas iya nang Noynoy.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for October 28, 2009

                        Switik sa plite

 

            Nabawo ang mga pasahero sa buses sa South Bus Terminal nga naghinam-hinam sa gisaad nga us-os sa plitehan.  Kay nisaka na man hinuon ang plitehan sa bag-ong taripa sa LTFRB.  Kini tungod kay ang tanang buses nag-undercharge nang daan.  Busa bisan gilaslasan nang plitehan sa bag-ong taripa, mas taas gihapon kay sa aktuwal nga gibayran sa mga pasahero.

            Salamat sa kahibulongan nga formula sa LTFRB.  Nga nipaburot pag-ayo sa plitehan lapas sa gikinahanglan sa bus operators paglahutay sa ilang patigayon.  Ang labing dakong sagpa sa ilang pataka mao ang pagpadayon sa bus drivers ug operators paglaslas sa ilang plitehan sinalikway, sa makausa pa, ang way pus nga taripa sa LTFRB.

                        -o0o-

            Ubos sa balaod, mahimong silotan ang bus operators sa ilang pagsupak sa taripa sa LTFRB.  Apan ang LTFRB mismo di mangahas pagpamugos pagpatuman sa ilang taripa.  Kay mas dakong kadaot ang mamugna kon ang tanang buses maoy suspensuhon o laksian og prangkisa.

            Gawas pa, ang paglapas sa taripa sa LTFRB nakaayo sa mga pasahero.  Maong inay mangisog ug manghudlat mas maayo pa nga ang LTFRB molubong sa ilang dagway sa bas.  Kana kon duna pa silay nahibilin nga uwaw.  Kay ang bus drivers ug operators na hinuoy nituman sa tahas unta sa kagamhanan pagpanalipod sa katawhan.  Ning kasoha, gikan sa panaugdaog sa LTFRB.

                        -o0o-

            Kakuyaw diayng Capitol Consultant Byron Garcia kon pangutan-on og pangutana nga di niya ganahan.  Inay tarungon pagtubag, gipasanginlan hinuon niya ang news crew sa CCTN nga nangintriga.  Nganong wa na man lang mohimakak nga iyang gipaboran ang Ceres bus?  Sa way pagpamasangil og dispatser ug pagsita sa mga sakop sa media nga igo lang nagtuman sa ilang trabaho?

            Naanad na ba gyod si Garcia sa CPDRC nga way bisan usa ka binilanggo nga makapangahas pagsukna niya?  Angay siyang pahinumdoman nga ang mga sakop sa media di sama kasayon sa mga binilanggo nga tudloan sa pagsayaw.  Ug di sama kasayon sa binayrang mga turutot nga tudloan unsay isulti ug ipangutana.

                        -o0o-

            Labihang pangisog sa Malakanyang sa pagpasidaan sa mga kompaniya sa lana kon di tumanon ang kamandoan ni Pres. Arroyo nga ibalik ang karaang presyo sa lana sa ang-ang niadtong Oktubre 15.  Sa wa pa ang makalilisan nga usbaw nga ilang gipahamtang niadtong Oktubre 19.  Apan kutob ra sa pangisog.  Giulug-ulogan lang sa mga kompaniya sa lana pagpa-us-os ang presyo sa Luzon.  Bisan kon may mga dapit sab sa Kabisay-an ug Mindanao nga naigo sa katalagman.

            Labawng nakapait:  Gawas nga maglaway lang ta sa us-os sa presyo sa lana, karon gihudlat pa gyod ta sa higanteng mga kompaniya sa lana nga mahimong maoy mo-um-om sa mas taas pa gyod nga presyo sa lana aron mabawi ang ilang alkanse sa Luzon.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for October 26, 2009

              Sipyat ni Ruping

 

       Sud sa pila ka adlaw sa niaging semana, ang ubang weather observatories sa kalibotan nipahibawo na nga ang gikahadlokan nga bagyong Ramil di motugpa sa bisan asang bahin sa amihanang Luzon.  Ang Pagasa na lang sa Pilipinas maoy nahibilin nga nipasidaan nga motugpa si Ramil sa Aparri, Cagayan.

       Unang gitakda sa Pagasa nga motugpa si Ramil sa yuta niadtong Huwebes sa hapon.  Dayon giusab ang pangagpas ngadto sa Biyernes sa gabii.  Nga giinat lang sab dayon ngadto sa Sabado sa gabii.  Sa wa pa usba ngadto sa Dominggo.  Dayong angkon sa Pagasa nga nisimang na si Ramil padung sa Japan.

-o0o-

       May mga pangagpas nga naneguro lang ang Pagasa nga di molugak ang pagbantay sa katawhan kay nag-usab-usab ra ba ang direksiyon ni Ramil.  Nga tingali nasobrahan ra ang pagtapak sa ilang pagkapaso sa dakong kadaot nga namugna sa uwan ni Ondoy nga ila rang giisahan sa labing ubos nga public storm warning signal.

       May katin-awan si Rene Burt Llanto, regional director sa Department of Science and Technology (DOST), ang inahang buhatan sa Pagasa:  Mas abunda ug mas kasaligan ang kasayuran sa Pagasa mahitungod sa Ramil kay sila ray dunay kahimanan nga nagtugkad sa yuta sa amihanang Luzon, lahi sa ubang weather observatories nga nagsalig lang sa satellite data ug sa dugang kasayuran nga makuha sa kahimanan sa Pagasa.

-o0o-

       Ang kalidad sa kahimanan sa Pagasa, labaw sa mga pasangil nga gipasobrahan rang forecasts ni Ramil, maoy sukaranan sa lapad nga pagduda sa kaligdong sa ilang forecast.  Tigbalita sa Agence France Presse maoy nakasakop nga nag-screen saver og cartoons ang main PC monitor sa ulohang buhatan sa Pagasa kay guba diay ang ilang kahimanan sa Baguio City.

       Di sab makalimot ang mga Sugbuanon sa pagka sipyat sa ulohang buhatan sa Pagasa sa bagyong Ruping nga niigo sa Sugbo niadtong 1990.  Ilang forecast nga Eastern Samar ang puntirya ni Ruping.  Maayo na lang nga may kaisog ang forecasters sa Pagasa-Mactan pagsukwahi sa ilang ulohang buhatan ug pagpasidaan sa mga Sugbuanon nga sila, ug di ang mga Waray, maoy maigo ni Ruping.

-o0o-

       Ang makauuwawng anomaliya nga ang Pagasa-Mactan ug ubang lokal nga observatories mao ray tigbasa sa forecast sa ulohang buhatan sa Pagasa sa Quezon City gipasalig nga matul-id kon mangabot nang bag-ong kahimanan.  Ang Pagasa-Mactan makahimo nag ilang kaugalingong advisories pinasikad sa kasayuran nga ilang mahipos dinhi sa atong kaugalingong tugkaran.

       Apan gisiyam-siyaman nag paabot ang Pagasa sa bag-ong kahimanan nga gisaad sa mga politiko.  Silang Pres. Arroyo ug ang iyang mga gisundan pulos napakyas pagtuman sa mga saad pagpalambo sa Pagasa.  Nga way kukauwaw nilang gisubli-subli matag human sa labing uwahing sipyat sa Pagasa nilang Ondoy, Pepeng ug Ramil.  Samang Ruping duha ka dekada nang nilabay.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for October 25, 2009

              Kamingaw sa bawod

 

       Wa koy kabutangan sa akong kalipay.  Nagsaulog ko tibuok adlaw gahapon.  Kay gawas nga nakapuno na mi og 55 ka container vans sa relief goods ug napun-an pa gyod ang kapin sa P6 milyones nga cash donation gikan sa mga Sugbuanon alang sa mga biktima nilang Ondoy ug Pepeng sa Metro Manila ug sa Luzon, duna na koy Google Wave.

       Ang Google Wave di makuha ni bisan kinsa.  Kinahanglan kang dapiton sa Google pagsuway sa ilang labing uwahing rebolusyon sa pagsaw-anay og kasayuran.  Ang labing unang nahatagan og Wave account makahimo pag-nominate sa ilang mga higala.  Apan ang Google maoy magbuot kon dapiton ba sila.

-o0o-

       Ang unang gihatagan og accounts mao ang mga eksperto sa information technology.  Labi na ang mga nagduma sa IT departments sa ilang mga kompaniya.  Kay sila maoy labing makatabang sa Google pagsusi sa mga buslot ug unsaon pagpalambo ang labing bag-o nilang proyekto.

       Di sab tanang eksperto ang gidapit.  Kadto rang nahimutang sa labing dagkong mga merkado, sama sa Estados Unidos, Tsina ug Uropa.  Maong labihan nakong lipaya.  Di ko IT expert.  Ug nia ko magpuyo sa hilit nga merkado sa Google.  Kon kinsa may nag-nominate nako sa Google, daghang salamat.  Ang nakahatag nakog Wave account mao ikaw.  Ug ang tsamba.

-o0o-

       Nganong gihulagway nga rebolusyon ang Google Wave?

·        Mas mayo pa siya sa Facebook kay dihadiha dayon mahimo mong magbinayloay og mga hulagway ug audio ug video files, o mas mapuslanong mga ideya o dokumento sa proyekto nga inyong gitambayayongan;

·        Mas mayo pa siya sa instant messaging kay mabasahan na sa imong ka-chat ang labing unang mga letra sa imong mensahe bisan wa pa nimo mapada; ug

·        Mas paspas nang magkasinabtanay ang users nga managlahi ang pinulongan kay bukas ang Wave alang sa Google Translate, nga mohubad na bisan wa pa mapada ang mensahe, ug ubang mapuslanong applications.

-o0o-

Nag-install dayon kog Google Maps, Twitter ug Facebook apps (maka-tweet ug FB update na ko gikan sa Wave), Wikipedia (nga mo-define sa bisan unsang termino nga akong malibgan), Emoticons, conference call, audio ug video apps (makapanawag ug maka-viddeo chat ko gikan sa Wave), Bitly (nga momubo sa bisan unsang URL nga akong isuwat, calculator (nga mokuwenta sa mga numero nga kinahanglang iphon), Soduko ug daghan pang uban.

Apan may gamayng suliran:  Mapuslan lang ang applications kon duna nay kapadad-an sa akong waves.  Duha ray akong contacts, wa kong kaila sa usa, ug pulos  offline.  Duna koy 20 ka imbitasyon nga nahatag.  Human sa pila ka takna, wa pay nakadawat sa imbitasyon.  Igo ra diay kong maka-nominate, ang Google gyoy modapit.  Ug social network diay ang Google Wave, way pus kon ako rang usa ang magtikaw-tikaw.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for October 24, 2009

                        Way hunong tabang

 

            P6 milyones na ang cash donations ug 54 na ka container vans ang napuno sa relief goods sa manggihatagon nga mga Sugbuanon alang sa makaluluoy nga mga biktima sa baha sa Metro Manila ug sa Luzon.  Hangtod karon, wa pay hunong ang pagbaha sa mga hinabang sa Sagip Kapamilya Relief Operations Center sa ABS-CBN Broadcast Complex sa Jagobiao, Mandaue City.

            Dugang mga kompaniya ug mga kahugpongan ang nipahibawo nga umaabot pa ang ilang mga hinabang sa mosunod nga mga adlaw.  Gitambagan namo sila nga ang mga hinabang angayng itumong na sa rehabilitation sa kabalayan ug kabtangan sa mga biktima.  Mao nga bisan sa adlaw ug gabii nga pagpamutos sa gatosan ka mga boluntaryo wa na gyod makatilaw og hawan ang kinatibuk-an namo nga luna.

                        -o0o-

            Labing uwahing hinabang nga among nadawat mao ang P94,900 nga cash donation gikan sa scholars sa Department of Science and Technology (DOST) sa Sugbo ug Central Visayas.  Ang gatosan ka scholars nagtampu-tampo sa gamay nilang allowances aron itampo sa pagpabangon pagbalik sa napukan nga mga biktima sa katalagman.

            Makapatandog ang kamanggihatagon nga gipasundayag sa umaabot nga mga haligi sa siyensiya ug teknolohiya.  Bisan sa ilang kakabos ug kalinghod pa sa panuigon nakahatag sila og gamhanan nga panig-ingnan sa pagpakabana alang sa mga mas nagkinahanglan.  Nanghinaot si DOST 7 Director Rene Burt Llanto nga makatabang ning maong kasinatian pag-andam nila sa mas dagkong mga hagit nga atubangon sa mga tinun-an.

                        -o0o-

            Manghinaot sab ko nga di pa pul-an ang higanteng mga kompaniya sa barko paglibre sa paghatod sa mga hinabang sa mga Sugbuanon ngadto sa Manila.  P36,000 ang naandan nga bayad sa paghakot door-to-door sa matag 20-footer container van.  Dako na mig utang sa Gothong Southern Shipping Lines, Sulpicio Lines, Aboitiz Transport Services, NMC Containers, Lorenzo Shipping ug Negros Navigation.

            Ilang dakong tabang maoy nakaluwas namo gikan sa pagkalumos sa way kinutoban nga mga hinabang.  Kay naato nila paghakot ang naputos nang mga hinabang sa wa pa mangabot ang lab-as nga hugna sa dugang mga hinabang.  Dihang niawas nang mga bodega sa ABS-CBN Foundation, nisugot sab sila nga ipabilin unang vans sa ilang container yard.

                        -o0o-

            Tungod sa nag-usab-usab nga kahimtang sa panahon, wa kalikayi nga nabasa ang pipila sa hinabang nga mga sinina.  Maayo na lang nga gipahuwam mi sa Electrolux sa tulo nila ka washing machines ug gihatagan mi sa Camp Cebu og daghang sabon nga sobra sa niagi nilang proyekto pagpanlaba sa relief goods alang sa mga biktima sa katalagman dinhi sa Sugbo.

            Maong inay mangalisbo ug mausik na lang, ang nangabasa nga mga sinina among nalabhan ug humot na nga maputos ug mapada ngadto sa gibahaan nga mga lalawigan ug maapud-apod ngadto sa mga biktima.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for October 23, 2009

                        Nawad-an og kabuot

 

            Subaya ra gud ang nag-usab-usab nga mga linya sa Comelec mahitungod sa dugay na kaayong awhag sa paglugway, pagpalapad ug paghimong mas sayon sa pagrehistro sa mga botante alang sa lokal ug nasudnong piniliay sunod tuig:

·        Sa sinugdanan, di mahimong manglista silag mga botante gawas sa mga oras nga tingtrabaho kay way ikabayad og overtime sa mga kawani;

·        Dayon, manglista sila hangtod sa Sabado apan di sa Dominggo kay maoy gitakda sa en banc resolution;

·        Pagkahuman, gitun-an sa mga komisyonado ang sugyot sa local election officers nga lugwayan ang rehistrasyon hangtod sa alas-7 sa gabii;

·        Mas gilugwayan pa gyod ang rehistrasyon hangtod sa alas-9 sa gabii ug alas-12 sa tungang gabii karong Oktubre 31; ug

·        Mangrehistro na hangtod sa Dominggo sa mga dapit nga naigo sa bagyong Ondoy ug Pepeng.

                        -o0o-

            Nagnukus-nukos ang Comelec tungod sa sibaw nga awhag sa mas daghang mga botante nga kalit lang nakakita og kahulogan sa pagbotar ug sa kamahinungdanon sa pagpili og bag-ong presidente ug ubang mga opisyal sa Mayo sunod tuig.  Di ikahibung kon dugang kausaban sa mga lagda sa naapiki nilang rehistrasyon sa mosunod nga mga adlaw.

            Kay ang nangalisbo nga tinagoan sa Comelec mao nga gawas sa pipila ang kinabag-an sa mga komisyonado way kabangkaagan sa ilang mga gimbuhaton.  Gihulbot lang sila sa presidente ug gipahimutang sa katungdanan nga wa silay bisan gamayng kasinatian.  Maong kasagaran sa maluwatan nilang lagda naglutaw, wa magtugkad sa yuta.  Kay inay maminaw sa ilang mga sakop nga mas suhito sa piniliay gipaundayonan ang ilang way kinutoban nga pagpataka.

                        -o0o-

            Maong nanghangyo mi sa katawhan, nga maoy labing maapektahan kon magkayamukat ang rehistrasyon ug ang piniliay, pagluwat og mga sugyot nga mahimong makatabang sa Comelec—kana kon paminawon sa ilang mga komisyonado nga, gawas sa pipila, nagsul-ob og antipara sa mga kabayo sa Sanciangko:

·        Sugdan ang rehistrasyon og alas-7 sa buntag hangtod sa alas-10 sa buntag;

·        Himuong 24 oras ang rehistrasyon sa kataposang semana sa rehistrasyon; ug

·        Dapiton ang mga boluntaryo sa kasaligang mga pundok nga moapud-apod sa registration forms ug mogiya sa mga botante aron mas paspas nga makaatubang sa data capturing machines.

                       -o0o-

           Nakapait sa kadagkoan sa Comelec mao nga, inay mangayo og pasaylo sa kalangay sa rehistrasyon, mora silang mga Pilato nga nag-iyahay og pagpanghunaw og responsibilidad.  Ang mga botante, nga nabiktima nang daan sa naghibat nga mga lagda sa Comelec, mao na hinuoy ilang gitulisok.

            Ang mga kanhi opisyal sa Comelec niingon nga mas paspas pa ang manu-mano nga rehistrasyon sa mga botante niadto.  Ang computerization nahimo na hinuong babag sa yano unta kaayong gimbuhaton.  Kay nawagtangan ang mga tagduma sa labing batakan nga mithi—ang sentido kumon.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com