Arangkada for October 1, 2006

      IKATULONG BALITOK

 

       Ug natinuod ang gikahadlokan ni Pres. Arroyo:  Wa lang gibalikas sa masuk-anong board passers ang iyang kalit ug nakapakugang nga sugo sa retake sa kontrobersiyal nga nursing board exam niadtong Hunyo, ila pa gyong gibanhaw ang gusto na unta sa presidente nga makatug ug makapahuway sa dayon nga awhag sa recount sa sangpotanan sa eleksiyon sa 2004.

        Alang sa batan-ong board passers ug sa ilang mga ginikanan, way bisan gamayng ebidensiya nga nahipos ang PRC, NBI ug Kongreso sa pagpanikas sa pasulit dinhi sa Sugbo ug ubang bahin sa Kabisay-an ug Mindanao.  Lahi sa piniliayng presidensiyal niadtong 2004 nga detalyadong gibisto sa "Hello Garci tapes" giunsa pagmaniobra ang iskutenyo sa Lanao, Sulu ug ubang bahin sa nasud paglaslas sa mga boto ni anhing Fernando Poe Jr. aron pagtino nga magpabilin si Arroyo sa Malakanyang.

-o0o-

        Ang mas nakapaalarma sa presidente mao nga dinhi sa Sugbo napahigayon ang labing saba, labing lapad ug labing masuk-anong protesta batok sa retake.  Nga bisan si Cebu City Mayor Tomas Osmena gisuliyawan sa mga nagprotesta dihang nagpa-pogi siya pagpahibawo nila nga gamiton niyang calamity fund sa dakbayan aron paghatag og P5,000 sa matag tinun-an nga mokuha sa retake.

        Si Jane Matiga, usa sa mga inahan sa board passers nga nikuyog sa protesta, way pupanagana nga nipasidaan atol sa Kapamilya Media Forum sa DYAB Abante Bisaya ug Sky Cable nga di nang kapaabot si Arroyo og makabungog nga mayoriya, nga iyang giangkong nakuha dinhi sa Sugbo ug Kabisay-an sa niaging eleksiyon, ug mahimo ganing mangampanya sila aron paglubong sa presidente ug sa tanan niyang mga kandidato kon mahinayon ang eleksiyon sunod tuig, kon di niya bakwion ang retake order.

-o0o-

        Ug tuod man, gibakwi ni Arroyo ang iyang sugo sa retake sa di pa ang Disyembre karong tuiga.  Gibadlong na niya si Labor Secretary Arturo Brion sa paghikay sa mga detalye sa retake uban sa PRC kay paabuton lang una ang mamahimong hukom sa Court of Appeals nga naghusay karon sa petisyon nga nag-awhag nga silotan ang PRC tungod sa pagsabotahe sa imbestigasyon pag-ila sa mga utok ug sa mga nakapahimus sa leakage.

        Kon nakalimot mog ihap, ikatulo na ning balitok sa presidente:  Ang una niyang baruganan mao ang pagdason sa paugat sa iyang mga tinudlo sa PRC nga way retake; nibali siya atol sa tigom sa gabinete niadtong Martes kanus-a nakumbinser siya nga retake ray makaluwas sa nursing ug ubang propesyon gikan sa kauwawan; ug human sa masuk-anong mga protesta, nibalitok na sab niadtong Biyernes.

        Laing ebidensiya sa kalidad sa liderato sa presidente nga nagpabilin sa gahom di tungod sa lehitimong mandato kon dili tungod sa politikanhong maniobra—magpaling-paling agad ni kinsay makabira sa matag transaksiyon nga iyang sudlan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 30, 2006

 

       PROTESTA SA RETAKE

 

Si Joseph Abelgas, usa sa mga tinun-an sa Cebu Institute of Medicine (CIM) nga nakapasar sa kontrobersiyal nga nursing board exam niadtong Hunyo ning tuiga, giabibahan pag-ayo sa ubang board passers dihang iyang gipasabot ang iyang kusganong pagsupak sa retake nga gisugo ni Pres. Arroyo:

• Ang retake maoy pag-angkon nga apil siya sa mga nakapahimus sa leakage bisan kon way bisan gamay na lang ebidensiya nga dunay review center o nursing school sa Sugbo nga kakonsabo sa anomaliya; ug
• Ang retake maoy pag-angkon nga nahagbong siya sa pasulit ug nga dakong bakak ang iyang pagpasar ug nga peke ang iyang lisensiyang nakuha human nakapanumpa sa pagka-nurse.

-o0o-

Si Abelgas usa sa mga nagpa-enrol sa Gapuz Review Center nga maoy labing unang gipasanginlan sa leakage. Niinsistir si Abelgas nga wa siyang kadawat og kopya sa 18 ka pahina nga manuscript nga giingong gisuwatan sa mga pangutana nga nanggawas sa pasulit. Gisalikway niyang pagduda nga tungod sa text, email ug instant messaging di imposible nga nakaabot dinhi sa Sugbo ang leakage nga giingong nikatap sa Baguio ug sa Manila.

Way bisan gamay na lang simpatiya gikan sa gatosan ka Sugbuanong board passers nga nagpunsisok sa Jonie's Flavored Chicken sa SM City, diin gihimo ang sinemanang Kapamilya Media Forum sa DYAB Abante Bisaya ug Sky Cable, ang sukaranan ni Pres. Arroyo sa iyang pagbalitok sa iyang unang baruganan ug pagsugo na sa retake: Nga way laing paagi sa pag-ila kinsay nanikas ug kinsay nagtinarung pagtubag sa pasulit.

-o0o-

Si James Martel, laing Sugbuanong board passer, nisugyot ngadtong Pres. Arroyo og laing paagi pagsusi kinsay mga tinun-an nga nakapahimus sa leakage: Ang mga dokumento sa tanang examinees nga gisumiter ngadto sa Professional Regulation Commission (PRC) naglista sa ilang review centers ug mga eskuylahan busa labihan kasayon ang pagsubay kinsay na-enrol sa review centers ug nursing schools nga gilambigit sa leakage.

Si Cebu City Councilor Edgardo Labella, nga nitambong sab sa media forum, nitataw nga ang sugyot ni Martel, bisan kuti, mas makiangayon kay sa retake. Gidasonan sab niyang mga kahibung sa kahinay sa dagan sa pakisusi sa National Bureau of Investigation (NBI) mahitungod sa leakage.

-o0o-

Nakugang si Labella dihang akong gipahibawo sa paniid ni Engr. Pedro Adonis Compendio, Sugbuanong kanhi examiner sa engineering, nga makalusot lang ang leakage kon konsabo ang tanang gitugyanan pagbantay sa kaligdong sa board exam, apil nang mga ahente sa NBI nga maoy tigbantay nilang examiners.

Matod ni Labella salikwaot tan-awon nga ang ahensiya (NBI) nga mahimong naapil sa makauuwaw nga eskandalo mao ra say gitugyanan pag-imbestigar sa kahiwian. Mao ba ni hinungdan nganong hangtod karon wa pay bisan usa sa mga gipasanginlan sa anomaliya ang napasakaan og kasong kriminal? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 29, 2006

 

     KUBLAN DI MADUTLAN

 

Karon nahibawo na ko nganong naghikuhiko si Pres. Arroyo sa niaging ka buwan, sa sinugdanan nisupak siya apan sa niaging adlaw mao nay nimando nga usbon ang kontrobersiyal nga nursing board exam nga gipahigayon niadtong Hunyo ning tuiga: Ang retake sikit ra kaayo sa pung nga maoy hinungdan nga wa siyay tarung kinatulgan sa kapid-an na ka kagabhion sa Malakanyang, recount.

Di tuod kalikayan nga kon maghisgot na gani ta og tikas, ma-nursing board exam man o national achievement test, mahinumdoman dayon ang mas dakong tikas nga wa pa mahusay kapin sa duha ka tuig human nahimo ug kapin sa tuig human nabisto: Ang pasangil nga gitikas sa presidente, inabagan ni kanhi Comelec Commissioner Virgilio Garcillano ug sa mga heneral nga gipangulohan ni karon AFP Chief Hermogenes Esperon, ang eleksiyong presidensiyal niadtong 2004.

-o0o-

Maong masabot kaayo nganong ang sugo sa presidente sa retake sa nursing board exam, bisan kon naabtan og upat ka buwan una napakanaog, way klarong detalye kinsay pakuhaon, ang tanan bang 42,000 ka examinees nga nikuha sa pasulit niadtong Hunyo, o ang 25,000 lang nga nahagbong, o ang 17,000 lang nga nakapasar?

May lig-ong sukaranan ang presidente pag-usik sa talagsaong kahigayonan pagpahibawo og lapad ug malungtarong kausaban sa pagduma sa professional board examinations aron di na masubli ang eskandalo nga nakapabulingit di lang sa nursing kon dili sa tanan gyong mga propesyon.

Kay maglisod siya pagpasabot nganong kinahanglang tak-opan sa labing daling panahon ang panikas nga nakapauwaw sa atong nurses ngadto sa nagkalainlaing kanasuran sa kalibotan apan pasagdan lang mas dakong kang-a nga gibangilan sa lapad nga pagduda sa kaligdong sa iyang mandato pagpadayon pagduma sa nasud.

-o0o-

Salamat sa talagsaong katakos ni Pres. Arroyo pagyaka sa ilang tinagoan ni Garcillano, nga gipangayoan na unta niya og pasaylo tungod sa awhag sa ligdong nga mga sakop sa iyang gabinete, hangtod nga nasultihan sa mga balhibuon og dila nga mas maayong lihay-lihayan na lang kutob sa mahimo, nahimo tang mga saksi sa labing dagkong baligho sa bag-ong panahon:

• Mahimong masilotan ang mga tagduma sa eskuylahan sa Liloan ug Compostela nga maoy nangunay pagtudlo sa mga tinun-an pag-kodigo aron motaas ang ilang performance rating pinasikad sa dagkong grado sa mga bata;
• Mahimong masilotan ang mga sakop sa Board of Nursing ug mga tagduma sa review centers ug nursing schools nga nagkonsabo pagdudho ngadto sa mga tinun-an sa mga pangutana sa pasulit niadtong Hunyo;
• Apan di mahitabong masilotan ang nabisto nga pagbudhi ug pagtampok sa bukobuko sa mga botante aron nga kahikawan sa katungod pagamit sa ilang balaanong katungod pagpili pinaagi sa pagpugos sa militar, kapolisan, Comelec ug ubang mga institusyon di lang sa pagpatuman sa tikas kon dili hasta na sa pagtabon sa kahiwian dihang nasakpan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 28, 2006

 

      PEKENG BITUON

 

Human nagkapuliki og panagang sa mga pangutana gikan sa mga maghuhukom sa Korte Suprema mahitungod sa daghang buslot sa ilang gipamugos nga people's initiative pag-usab sa batakang balaod, ang mga turutot sa cha-cha (charter change) ni Pres. Arroyo dagko og ngisi sa pagpakita ni Chief Justice Artemio Panganiban sa labing unang tilimad-on nga mahimong balihon ang baruganan sa labawng hukmanan nga wa pay balaod nga mopatuman sa probisyon nga nagtugot sa katawhan pagpangunay pagsugyot og mga kausaban sa konstitusyon.

Si Panganiban, nga tinudlo ni Pres. Arroyo, usa sa duha ka sakop sa Korte Suprema nga nagtuo nga ang RA 6735 igo nang makapalihok sa people's initiative. Naa tuod siya sa posisyon pagkumbinser sa iyang mga sakop pagbasura sa desisyon sa karaang mayoriya nga gipangulohan ni kanhi chief justice Hilario Davide Jr. Apan gawas sa ka way klaro sa enabling law, tungason alang nilang Panganiban ug kaubanan ang pagsungag sa laing lagda sa konstitusyon nga ang people's initiative makaduso lang sa gagmayng kausaban di sa dinagko sama sa pag-usab sa sistema sa kagamhanan.

-o0o-

Abunda hinuon ang mga tilimad-on nga andam nang Malakanyang nga moitsa sa puti nga toalya sa pag-usab sa konstitusyon pinaagi sa people's initiative. Labing uwahi mao ang pahibawo ni House Majority Leader Prospero Nograles nga pugson nilang mga kongresista ug hunungon ang pagtuyok sa relo sa kataposang adlaw sa sesyon karong Oktubre 11 aron pagtino nga maumol nang constituent assembly sa pagbalik sa ilang sesyon sa Nobyembre.

Mas kataw-anan ning paugat sa mga kongresista ni Pres. Arroyo pag-usab sa konstitusyon bisan way pagtugot sa mga senador. Kon nagkinahanglan ang House of Representatives sa pagdason sa Senado pinaagi sa buwag nga botasyon sa pag-usab sa mga ngan sa dan o eskuylahan, nganong kalit man lang laktawan ang mga senador karong ang batakang balaod nay gihisgutan?

Laing tilimad-on nga andam nang Malakanyang pagsibog sa ilang pagduso sa cha-cha karong tuiga mao ang pag-angkon ni Presidential Chief of Staff Mike Defensor, bisan kon gibalikas siya ni Executive Secretary Eduardo Ermita, nga nagsugod na silag pangita og mga kandidato pagka senador sa eleksiyon sunod tuig.

-o0o-

Kamao gyong Kahitas-an. Matag higayon nga mopakitag tilimad-on ang katawhan sa paghikalimot giunsa pagluba ang ilang kabubut-on sa eleksiyon sa 2004, ang pamunoan mosablig og asin sa wa pa maalim nga pagduda sa kalunsay sa mandato ni Pres. Arroyo.

Labing uwahing niwiwi sa samad maong eskandalusong promosyon ni AFP Chief Hermogenes Esperon. Salamat sa iyang pagka starring sa Hello Garci tapes, si Esperon nadugangan og di lang usa kon dili duha gyod ka bituon, gikan sa pagka major general nahimo nang full general.

Hangtod kanus-ang katawhan nga motaon sa ilang dagway alang sa way kinutobang santako sa ilang kaalam ug kaligdong? [30]

Arangkada for September 27, 2006

 

        GAPOS SA ASEAN

 

Ang kapin sa P2 bilyones nga nagasto na sa pangandam sa Asean Summit, nga madugangan pa sa aktuwal nga pagpahigayon ini dinhi sa Sugbo karong Disyembre, di mabawi sa dakong kita sa lokal ug nasudnong ekonomiya atol sa upat ka adlaw nga kalibotanong tigom. Bisan pa kon hutdon og pamalit nilang Us Pres. George Bush ug ubang world leaders ang tanang baligya dinhi sa ato aron magbaguod silang mamalik sa ilang tagsa-tagsa ka kanasuran.

Ang Asean Summit di negosyong daugon sud lang sa upat ka adlaw unya sa Disyembre. Ang makalilisang nga puhonan nga gibubo sa atong kagamhanan alang sa kalihokan, nga kinahanglan nilang hikawan ang atong kabataan og tarung nga mga eskuylahan ug ang atong mga masakiton og ligdong nga mga tambalanan, gitumong sa pag-ani sa gipasalig nga pagpamunga sa ilang mga paningkamot sa umaabot nga katuigan.

-o0o-

Bisan kon way nahimo ang nangagi natong pagduma sa Asean Summit, atong tugotan nga ang atong pagduma sa Asean Summit makapahimutang gyod sa Sugbo sa mapa sa kalibotan ug nga, bisan sa atong kakuwang sa tubig, kuryente ug telekomunikasyon ug bisan sa kakurakot ug kalangayan sa atong burukrasya, mopiyong ang langyawng mga negosyante ug molayat sa pagbubo sa ilang puhonan dinhi sa ato.

Way makuha ang atong kagamhanan nga buhis gikan sa ilang mga patigayon kay makapahimus man sila sa manggihatagon kaayong tax holidays alang sa mga langyaw. Bahala na kon mamatay ang atong lokal nga mga negosyante kay nagsangkiig sa way kinutobang mga mga buhis ug pangilkil sa lokal ug nasudnong mga ahensiya ug sa di makiangayong makiangayong kumpetisyon sa gisabak-sabak nga mga dayo.

-o0o-

Apan ang bisan unsang alkanse sa buhis mabawi sa mas dagkong kaayuhan nga makuha sa nasud, nga mabuhong sa pagbaskog nga ekonomikanhong kalihokan, ug sa katawhan, nga makasud na og trabaho ug makadawat na og suholan, kon makabuylo nang operasyon sa manguhong nga higanteng mga pabrika ug ubang mga kompaniya.

Atubangan sa lapad nga katimawa, nindot tinuod ning paminawon. Bahala na kon nahibawo tang ilansang gihapon ang minimum nga suholan, kay kon mangayo ang mga mamumuo og bisan gamitoy lang nga usbaw hudlaton man dayong manglayas ang langyawng mga magpapatigayon ngadto sa China. Bahala na kon ilang operasyon igo lang mo-garantiya nga mas bagtok nang polusyon ug magapos ta sa pagka tigkompra og hilaw nga materyales ug tigtumod sa natiwas nga mga produkto.

-o0o-

Ika-12 na ning umaabot nga Asean Summit. Kanus-a man ta makamatngon nga inutil ang kahugpongan sa pagpalambo sa Pilipinas ug sa rehiyon?

Kanus-a man ta makaamgo nga ang Asean mismo ginapos? Nga di siyang kabuot-buot pagpangindahay sa kalamboan kon way bendisyon gikan sa higante niyang trading partners nga di mahitabong motugot nga mawani sila sa salida? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 26, 2006

 

      PIYESTA SA ASEAN

 

Kon maminaw ka sa mga tigpasiugda, ang Asean Summit nga ipahigayon sa Sugbo karong Disyembre morang food supplement: Makaayo sa tanang sakit ug makasulbad sa tanang suliran. Apan sama sa mga ahente sa pekeng mga tambal, mapangahason ang "therapeutic claims" sa mga turutot sa summit nga wa igdungog sa kamakahuloganon sa ilang mga kauyonan ni sa kamatinud-anon pagpatuman sa ilang mga laraw.

"Makaon Bang Asean Summit?" ang ulohan sa Kulokabildo. Com, ang sinemanang tulomanon sa DYAB Abante Bisaya sa Ayala Activity Center. Ang tanang nanambong, nga nagrepresentar sa mga hut-ong sa katilingban nga nitiyabaw sa mga pagpanghasi nga ilang nahiagoman sa nagpadayong pangandam sa summit, nagkahiusa nga magpadayon ang kawad-on ug kagutom sa kinabag-an sa katawhan ug, kon may kumbira man, di makaon ang mga putahe nga giluto sa mga lider sa kanasuran nga manambong sa kalibotanong kalihokan.

-o0o-

Karon nahibawo na ta kinsay labing dakong inspirasyon sa di ikapatin-aw nga pagwaldas ug pagpakabuang nga morang daotang espiritu nga moulipon sa mga molupyo sa matag piyesta sa ilang kalungsoran: Tumbahon ang binuhing baboy, habwaon ang labing nindot nga mga kurtina ug ang labing tikig nga ponda gikan sa kaban nga nangalisbo pang naptalina, ug hutdon pagasto ang tanang hiniposan, kasagaran modangop pa sa mga tigpatanto ug mamrenda pa og kabtangan aron lang dunay ikapagawal sa mga dinapit.

Nga mao say gihimo sa kagamhanan. Nikilab lang ang pagasto sa kapin sa P2 bilyones, ambot pila ray nagamit gyod sa pangandam sa summit. Apan samtang nag-awas ang kuwarta alang sa usik-usik, haskang dugayang makapagawas gikan sa panudlanan, kasagaran di gyod gani modugo, alang sa pagtukod og classrooms, pagpamalit og mga tambal ug pagtubag sa uban pang batakang mga panginahanglan.

-o0o-

Apan gipalabwan sa kagamhanan ang nakalamay nang kanser sa piyesta: Mora siyang tagbalay nga wa matagbaw sa makabusdik niyang piging, gipangdasok sa suok inay hingpit nga limpiyohan ang iyang mga basura, gipintalan og puti inay tinuoray gyong palig-unon ang gibukbok na niyang mga bungbong ug mga haligi ug gipalayas pa gyod ang naglago ug nangalisbo niyang mga silingan.

Gatosan ka mga pamilya ang gihinginlan gikan sa duol sa Shangrila-Mactan, nga maoy himoan sa tanang Asean ministerial meetings, ug sa Cebu International Convention Center sa Mandaue, nga tigoman sa tanang batabata sa mga delegado. Way kukaluoy sang gihabas ang mga timawa nga nisiwil sa maagian nga kadalanan.

-o0o-

Ang pinatuyangang gasto sa piyesta gitumong sa pagpabilib sa mga bisita. Nga gipasikad sa panghinaot nga ang pagawal bugtian og mas dakong kaayuhan.

Apan kasagarang piyesta mosangpot sa dakong utang. Way kalainan ang tigom sa Asean. Ang mga pasalig sa pagtinabangay di lunsay. Ang itanyag nga mga pautang nagtangag og makabuktot nga interes. Gawas nga gipatabanan og mga kundisyon nga makamatay. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 25, 2006

 

       RAKET SA CELLPHONES

 

       Magpadayon ang pagpanulis ug pagpangawat sa cellular phones.  Kini bisan sa pasidaan ni Police Regional Office (PRO 7) Chief Silverio Alarcio nga gukdon ang mga mamalitay sa kinawat o tinulis nga cellphones.  Ug bisan sa plano sa National Telecommunications Commission (NTC) ug Malakanyang pagrehistro sa tanang cellphones aron mabadlong nang nisiaw nga pagpangawat ug pagpanulis, nga sa pipila ka kaso nisangpot sa pagpatay sa mga biktima.

        Mao ni pasidaan sa batan-ong computer technician, si Leonard Marano sa House of Skills sa Carbon, atol sa Kapamilya Media Forum sa DYAB Abante Bisaya ug Sky Cable sa SM City Entertainment Plaza.  Matod ni Marano puwerteng sayona rang tulion sa cellphones, nga bisan kon irehistro pang tanang units, pre-paid man o post-paid, nga makapasayon unta alang sa Smart, Globe ug Sun pagkandado sa nadagit nga mga telepono, maablihan ug mabaligya gihapon sa nagkalapad nga merkado sa mas-barato-bahala-nag-kadudahan-diin-gikan nga cellphones.

-o0o-

        Ang pasidaan ni Alarcio way unod.  Ang pagpamaligya sa kinawat ug tinulis nga cellphones hagbay rang nakabuylo nga wa mabaraw sa kapolisan.  Di na silang kaato pagtultol sa cell shops nga namurot ning maong raket, labaw pa silang inutil sa mas lapad ug mas tago nga binaligyaay sa way apelyidong kadalanan ug kabalayan.

        Ang labing dakong kaaway sa kapolisan dili ang mat-an ug hakog nga mga magpapatigayon kon dili ang minilyon ka mga ungo sa cellphones, kasagaran nila mga batan-on, nga mag-ilis og cellphones sama kapaspas sa pag-ilis nilag uyab ug sinina, nga nakumbinser nga gamitoy rang kahigayonan, salamat sa nagbaha ug nagkagagmay nga cellphones sa kalibotan, nga matsambahan sila sa mga tag-iya sa kinawat o tinulis nga mga telepono, labaw na sa mas-nihit-lisod-igkita-ug-nalinga-sa-Asean nga mga polis ni Alarcio.

-o0o-

        Mas masaaron untang plano sa NTC nga gitun-an sa Malakanyang nga rehistrasyon sa mobile phones.  Hangtod nga gisabligan og bugnawng tubig ni Marano.

        Matod ni Marano wa katabang sa kawsa sa kagamhanan ang gihimo sa Nokia nga pagbukas sa ilang codes ngadto sa ubang developers alang sa mas paspas nga paglambo sa ilang mga produkto.  Ang mga tag-iya sa telepono, bisan di na modangop sa technicians, makahimo na pag-usab sa codes sa ilang units, apil nang serial numbers, aron pagsagang sa virus.

-o0o-

        Nakadungog sa pasidaan ni Marano, si Engr. Bill Peralta sa NTC naningil sa pasalig sa mga kompaniya sa telekomunikasyon nga mas lisod nang tulion ang serial numbers sa ilang mga produkto.

Mas seryuso ang laing pasidaan ni Marano:  Tungod sa kadaghan na sa mga teleponong gituli, natsambahan nang serial numbers sa cellphones nga legal nga napalit.  Sa ato pa, bisan wa makawat ang imong cellphone, mahimong nakawat nang imong serial number ug may kailog ka na pag-access sa network sa mga higayon nga dinalian ang imong panginahanglan sa telepono.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 24, 2006

 

       ALELUYA SA ASEAN

 

       Mahimo ba nga si Ambassador Melchor Paynor, secretary general sa 12^th Asean Summit Organizing Committee, motingob sa iyang panahon sa pagpangandam ug pagtino nga malampuson ang higanteng kalihokan unya sa Disyembre?  Ug mahimo bang iyang pasagdan ang lokal nga media sa pagtuman sa ilang gimbuhaton?

        Gihatagan siya og higayon sa mga haligi sa media sa Sugbo nga makahatag sa iyang sugyot unsay labing dagko ug mahinungdanong kalamboan nga mapaabot atol sa Asean Summit.  Apan giabusohan ni Paynor ang pagdapit sa mga tigpasiugda sa Press Freedom Week celebration karong tuiga pinaagi sa pag-insulto sa mga sakop sa media.

        Samtang katungdanan ni Paynor ang pagkumbinser sa media nga di pag-usik-usik sa kuwarta ug panahon ang atong pagduma sa Asean Summit, wa siyay katungod sa pagtudlo sa media unsaon pag-cover sa kalibotanong kalihokan.

-o0o-

        Wa kong katambong sa panel discussion sa Marcelo B. Fernan Cebu Press Center niadtong Biyernes kay nadungan man sa akong giduma nga Kapamilya Media Forum sa DYAB Abante Bisaya ug Sky Cable sa SM City.  Apan maayo ra sab.  Kay wa unta kong kapugong sa akong kaugalingon sa pagbaraw sa bugalbugal ni Paynor.

        Gitandi man god ni Paynor ang iyang giingong iresponsableng coverage sa lokal nga mga sakop sa media ug sa kalma nga coverage sa langyawng media.  Bisan pa kon iyang ginganlan ang tulomanon sa karibal namong network (nagpatuo kunohay nga wa niya tuyoa), tugoting motubag ko nga dakong bakak ang iyang pasangil.

        Ang kamatuoran mao nga samtang dunay iresponsableng mga sakop sa lokal nga media, duna say iresponsableng mga sakop sa langyawng media.  Ang pananglitan nga gihatag ni Paynor, nga nagsiyagit ang lokal nga reporter samtang pinahimutang ang tingog sa langyawng reporter, maoy pagmatuod sa kataphaw sa iyang kasayuran sa media nga angay siyang maghunahuna og kapitoan ug pito una mangahas sa pagpanghilabot.

-o0o-

        Ang gibiliban pag-ayo ni Paynor nga langyaw nga media nasakpang nagmaniobra og mga ebidensiya batok sa draft ni US Pres. George Bush (CBS News) ug nagda og live microphone ug nanglibak sud sa pansayan samtang nag-cover sa diskurso ni Bush sa anibersaryo sa trahedya sa New Orleans (CNN).  Dunay mga bulilyaso ang pipila ka sakop sa lokal nga media apan di sila igong sukaranan sa insulto ni Paynor.

        Nahadlok hinuon ko nga ang tinuod nga mensahe ni Paynor mao ang pagsuway paghimo sa media nga cheering squad sa Asean Summit.  Nga ato na lang pasagdan ug lingiw-lingiwan nga ilang gilaktod sa ngan sa summit ang kasagaran sa kapin na sa P2 bilyones nga balor sa mga transaksiyon aron pag-aleluya sa panagtagbo sa mga lider sa kahugpongan nga wa igdungog nga nihatag og importansiya sa kaayuhan sa kinabag-an sa katawhan sa ilang girepresentahan nga kanasuran.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 23, 2006

 

      HAMBOG SA VIGILANTES

 

Bisan sa pagarpar ni PRO 7 Chief Silverio Alarcio ug sa ubang kadagkoan sa kapolisan, klarong taphaw ug marka pataka ang pagpada dinhi sa Sugbo sa kapin na sa 1,000 ka mga polis gikan sa Mindanao ug ubang bahin sa Kabisay-an:

• Way giandam nga mga pinuy-anan alang sa dayo nga kapolisan, nga ang lokal nang mga opisyal maoy nagkara-kara pagtolda-tolda nila ug ang mga dayo maoy nahadiin-diin pagpangita og mga pansayan;
• Way klaro unsay ilang mga gimbuhaton dinhi sa tulo ka buwan nilang pagpaabot sa Asean Summit, maong kasagaran nila morang nagbakasyon nga nagsuroy-suroy sa shopping malls ug ang nagbarug-barog sa kadalanan sige lang tabi nga maputol lang kon sal-otan og text; ug
• Pipila sa mga polis wa nang kadawat sa ilang suholan ug mga benepisyo, kay klarong wa mahikay sa Kampo Crame ug sa ilang gigikanan nga units, sukad sila nahiabot dinhi sa Sugbo.

-o0o-

Kon di pa tungod sa pagtulis ug pagpatay sa manager sa bangko nga si Narciso Damole, di unta matarantar silang Alarcio ug ubang kadagkoan sa pagsubli sa nagkatuiris nga deployment sa kapolisan ug di unta magpagawal si Mandaue City Mayor Teddy Ouano sa iyang 72 oras nga ultimatum ni Mandaue City Police Chief Eduardo Catabas pagsulbad sa krimen. Bahala na lang ang nahaunang gagmayng mga biktima, sama sa naandan, mapugwat lang ang kagamhanan ug ang kapolisan kon duna nay dagkong isda nga maigo.

Mahimo ba sang pahamtangan og ultimatum ang kapolisan sa pagsulbad sa uban pang mga kaso sa tulis ug pagpatay, bisan di sama kadako ug kaadunahan ni Damole ang mga biktima? Apan usa ka beteranong opisyal sa kapolisan nipasidaan nga ang ultimatum way kapuslanan. Kon wa gyoy mga saksi, di gyod masulbad ang mga kaso. Apan aron lang di marelibohan, peligrong mapugos silang Catabas ug ubang mga imbestigador pagposas na lang ni bisan kinsa aron mahilom silang Ouano ug ubang mga politiko nga igo lang nagpa-papel.

-o0o-

Hain na mang pasalig ni Cebu City Mayor Tomas Osmena ug ubang nakapusta sa vigilantes nga ang laktod nga pagpamatay sa suspitsadong mga kriminal makapaislag sa mga badlungon sa katilingban ug makapatidlom sa kriminalidad? Nganong human nga dul-an na sa 200 ang napatay sa mga vigilantes, padayon mang nisaka ang krimen suma sa pag-angkon ni Cebu City Police Chief Melvin Gayotin?

Andam na bang moangkon si Mayor Osmena ug ang ubang mga utok-pulbora nga di patay maoy solusyon, hinunoa makapasamot pa hinuon, si kriminalidad? O magpa-goryo-goryo lang gihapon ug kinahanglan pang mobanaw ang dugang dugo una sila makamatngon nga kon ipatigbabaw nilang pagyatak sa balaod ug sa tawhanong mga katungod, wa silay kalainan sa labing bangis nga mga kriminal nga ilang gigukod? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 22, 2006

 

 

                ADLAW SA PANUDYA

 

Makabuylo na gyong imbestigasyon sa mga pasangil sa pangurakot batok sa napalagpot nga primero ministro sa Thailand nga si Thaksin Shinawatra.  Ang pakisusi ni Auditor General Jaruvan Maintaka mahimong mosangpot sa pagkasakmit sa nagbuntaog nga katigayonan ni Thaksin ug sa iyang pamilya.  Dungan sa iyang pangangkon sa pagpalambo sa ekonomiya sa Thailand, si Thaksin gipasanginlan sang nigamit sa iyang gahom pagpaburot sa mga patigayon sa iyang pamilya.

       Si Jaruvan, gitawag og "Iron Lady" tungod sa talagsaong kaisog, mao ray nakaako pag-imbestigar sa labing menos 14 ka kadudahang mga transaksiyon ni Thaksin.   Tungod sa kamaginukdanon ni Thaksin, si Jaruvan dugay ra untang nakulban sa kaldero.  Apan ang suporta nga iyang nadawat gikan sa hinigugmang hari sa Thailand, King Bhumibol Adulyadej, nga gikatahong nahasol na sab pag-ayo sa giingong pangurakot ni Thaksin, maoy nakapabilin niya sa katungdanan.  Laing 100 ka dagkong politiko ug mga negosyante, nga gipasanginlang mga kakonsabo ni Thaksin, apilon sab sa imbestigasyon.

-o0o-

       Ang mga pasangil batok ni Thaksin, bisan sa kaseryuso ug kamahinungdanon, wa matarung pagsusi tungod sa hingpit niyang pagkontrolar sa kagamhanan.   Ang iyang paghigpit sa media ug ang pagtudlo sa iyang mga batabata sa Election Commission maoy nakahatag niya og makabungog nga mayoriya sa niaging tulo na ka piniliay.   Karon natangtang na sa gahom, masusi na gyod ang tanan niyang tinagoan.

       Nga mao say mahitabo sa mga pasangil batok ni Pres. Arroyo ug sa iyang pamilya.   Wa kaugpo ang mga pasangil sa pagpangawat ug pagpanikas sa eleksiyon tungod sa makabungog niyang mayoriya sa Kongreso ug hingpit nga pagkontrolar sa Comelec.   Ang kontrobersiya sa charter change (cha-cha) maoy motion kon magawongan bang bag-ong mayoriya sa Korte Suprema nga iyang mga tinudlo.

-o0o-

       Apan di mahitabo nga katagoan ni Pres. Arroyo ang kamatuoran hangtod sa kahangturan.   Moabot gyong panahon nga kinahanglan niyang atubangon ug tubagon ang tanang mga pasangil nga iya rong gilikay-likayan.

       Kay gawas nga di siya mahimong magpabilin sa gahom hangtod sa hangtod, ang katawhang Pilipinhon di sab mahitabong molingiw na lang sab hangtod sa kataposan sa kalibotan sa ilang gimbuhaton pagpakisayod unsay nahitabo sa ilang katigayonan ug sa ilang balaanong katungod sa pagpili.

-o0o-

       Bisan sa kadako sa iyang gahom ug kalapad sa iyang katigayonan, way laing mahimo si Pres. Arroyo gawas sa pagpaabot unsay mag-una:   Ang iya bang pagkapukan sa gahom o ang pagtimbakuwas ba sa kinabag-an sa ligdong nga katawhan?

       Ug kon naglaom siyang duphan sa iyang gisipsipan pag-ayong Estados Unidos, maayo tingaling panaminan ang nahitabo ni Thaksin:   Samtang gisupak sa US ang kudeta ug ang martial law sa Thailand, igo lang niawhag nga ibalik ang kagamhanan ngadto sa mga sibilyan, wa na maghisgot nga ibalik ang ilang pinangga nga si Thaksin sa katungdanan.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 21, 2006

 

       GILUBATLUBATAN

 

Dunay di makatug og tarung ning pagkalagpot ni Thaksin Shinawatra isip primero ministro sa Thailand human sa malinawong kudeta nga gilusad sa militar. Si Thaksin nakalingkawas sa lapad nga protesta tungod sa sibaw nga pasangil sa pangurakot batok niya ug sa iyang pamilya. Iyang nabaraw ang tanang pagsuway pagpalagpot niya sa gahom pinaagi sa bay balaoranan tungod sa hingpit niyang pagkontrolar sa nagkalainlaing mga institusyon sa Thailand, gawas nga way klarong lider nga makailis niya. Ang labing makapakugang mao nga nahitabo ang kudeta dihang nahilom nang mga protesta sa kadalanan.

Si Pres. Arroyo nakalingkawas sab sa lapad nga protesta batok niya. Gipasanginlan sab siya ug ang iyang pamilya sa grabeng pangurakot. Hingpit sang iyang pagkontrolar sa nagkalainlaing mga institusyon, gawas nga way klarong lider ang oposisyon nga makailis niya. Ang labing makapabugnaw sa simod sa Malakanyang mao nga nahilom nang mga protesta sa kadalanan. Sama gyod sa nahitabo sa Thailand sa wa pang kudeta.

-o0o-

Si Thaksin nga nangangkon og suporta sa kinabag-an sa mga Thai gipalayas gikan sa gahom nga way bisan usa sa iyang mga dumadapig nga nipakita og bisan gamay na lang lama sa kahinugon. Kay nawad-an na man sa iyang dagway, si Thaksin napugos pagkanselar sa iyang diskurso sa General Assembly sa United Nations sa New York. Gituohang adto siya motago uban sa iyang pamilya sa London.

Si Pres. Arroyo nga nangangkon og suporta sa kinabag-an sa mga Pilipinhon lingion pa kaha sa iyang mga dumadapig kon mao nay mapalayas sa gahom? Di ba kaha nga ang iyang mga hinanib nga kuwang na lang og dyutay nga motila sa iyang lapalapa maglumbaanay ra sab pagpanglayat ug paghapa-hapa atubangan sa mga lider nga makapuli niya sa gahom? Kon mahisama siyang Thaksin, asa man layas si Pres. Arroyo ug ang mga sakop sa iyang pamilya?

-o0o-

Ang nangu sa kudeta, Heneral Sondhi Boonyaratklin, nipasabot pila ka takna human niya ipaubos ang Thailand sa martial law nga kinahanglan silang molihok kay nabuak-buak nang mga Thai, nikuyanap nang pangurakot sa nagkalainlaing mga ahensiya sa kagamhanan ug inanay nang giguba ni Thaksin ang demokratikanhong mga institusyon sa nasud.

Makasalig si Pres. Arroyo nga si AFP Chief Hermogenes Espero di mahimong laing Sondhi. Apan pulihi ang dagway ni Sondhi ni bisan kinsang junior officer nga wa pa mawad-i sa iyang gugma sa nasud ug sa katawhan ug labing seguro samang mga pung ang iyang gamiton pagpatin-aw sa ilang pag-alsa batok sa presidente.

-o0o-

Samtang nagtungkawo pa sa gahom, si Thaksin nipasidaan nga magkaguliyang ang Thailand kon tangtangon siya sa katungdanan. Pagkabantay sa kudeta, ang mga Thai naglumba pagpaletrato tapad sa mga tangke ug rebeldeng mga sundawo.

Laing pahinumdom ngadtong Pres. Arroyo nga kaalaotan maoy sangkoan sa pagtuo sa iyang kaugalingong propaganda. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 20, 2006

 

      KINSAY UTOK?

 

Karong nakonbikto na si SPO1 Marcial Ocampo, mahimo bang mopasabot ang kapolisan nganong hangtod karon wa pa mailhi ang utok sa pagpatay ni Elpidio "Jojo" dela Victoria? Ang kapaspas sa husay sa kaso, nga nahuman sud lang sa tunga sa tuig, nakapabantang lang sa kaluya ug kataphaw sa imbestigasyon pag-ila sa mastermind sa pagpatay ni dela Victoria. Nga gikahadlokang nahunong dihang gipasaka ang kaso sa korte ug nalinga nang mga Sugbuanon sa husay ug sa mas bag-o ug mas dagkong mga kontrobersiya.

Ang gikahadlokang pagpangiyugpos lang sa kapolisan pag-ila sa ubang nahilambigit sa bangis nga pagpatay ni dela Victoria nagmatuod nga dagko gyong isda ang utok sa krimen ug busa, mahimo ba, nga mopakpak ug matagbaw na lang ang katawhan nga tambasakan nga si Ocampo, bisan napamatud-ang way atraso ni pagdumot sa biktima, mao na lay ibala sa kanyon iyawat mahilom ang sibaw nga awhag sa hustisya?

-o0o-

Ang sunudsunod nga pagpamatay sa mga sakop sa media, nalambigit man sa ilang trabaho o wa, tipik lang sa mas dakong eskandalo: Ang wa mabadlong nga pagpamatay ug bangis nga pagpanamastamas di lang sa mga aktibista kon dili hasta na sa kasarangang mga molupyo. Busa ang pakigbisog batok sa pagpamatay sa mga komentarista ug mga peryodista angayng himuong kabahin sa mas dakong kawsa pagbaraw sa nisulbong nga kriminalidad sa kinatibuk-an sa katilingban.

Samtang way klarong ebidensiya nga maglambigit sa kadagkoan sa kagamhanan sa naghitak nga pagpamatay ug pagpanghasi, ang pamunoan gihapon ni Pres. Arroyo ang angayng tulisukon. Ang ilang kapakyas pagsulbad sa mga kaso ug pagsilot di lang sa mga mamumuno kon dili apil na sa mga utok sa krimen, gawas nga nakahudlat sa sistema sa hustisya mahimong makadasig pa sa ubang mga kriminal, apil nang kurakot nga mga politiko ug abusadong mga magpapatigayon, pagamit sab og puwersa paghipos sa ilang mga kaatbang—masakop man sila sa media, aktibista o utangan lang.

-o0o-

Ang mga pruyba sa kalambigitan sa labing dagkong opisyal sa kagamhanan sa laktod nga mga pagpamatay, samtang di kabarug sa hukmanan, makahasol kaayo nga di angayng palabyon lang kay posibleng gihimo silang mga irong buang nga gibuhian pagpasidaan sa mga kaatbang sa administrasyon:

• Si Davao City Mayor Rodrigo Duterte nga gituohang maoy nagbuhi sa mga vigilantes sa habagatang Mindanao gisuod pag-ayo sa Malakanyang ug gihimo pang presidential adviser sa seguridad;
• Si Retired Army Major General Jovito Palparan nga gipasanginlang berdugo nga maoy niluba sa mga aktibista paspas kaayong gipatongan og mga bituon ug gitanyagang himuong luyuluyong National Security Adviser bisan sa wa pa moretiro sa serbisyo; ug
• Si Cebu City Mayor Tomas Osmena nga way pupanaganang nagsubli-subli nga mas ganahan siya sa mga vigilantes kay sa mga abogado inay pilpilon gihatagan hinuon og dakong katungdanan sa Asean Summit. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for September 19, 2006

 

       LUOY UG GUTOM

 

Ang National Food Authority (NFA) way mga ebidensiya nga gihuptan pagmatuod sa gikatahong pagbaha sa smuggled rice dinhi sa Sugbo. Apan ang tigpamaba sa NFA nga si Ernesto Lariosa niangkon nga naghinobra ang suplay sa bugas humay nga nitidlom pag-ayo ang halin sa NFA nga ilang gipamaligya sa nagkalainlaing merkado aron unta pagtapak sa kakuwang sa suplay ug pagpugong sa patuyang nga pagsaka sa presyo sa commercial rice.

Matod ni Lariosa lisod ipatin-aw ang nag-awas-awas nga suplay sa bugas humay sa Sugbo kay wa man mosulbong ang produksiyon sa mga umahan sa Luzon ug Mindanao. Si Lariosa nipasabot sa DYAB Abante Bisaya nga usa sa posibleng katin-awan sa abundang suplay mao ang mga pasangil sa pagsiaw sa rice smuggling agi sa mga pantalan sa Sugbo sukad pa sa niaging tuig.

-o0o-

Ang mga magpapatigayon sa bugas maoy labing nahibawo sa kiat sa rice smugglers sa Sugbo. Pila ka semana sa di pa modunggo ang mga barko nga gikargahan sa pinayuhot nga bugas, duna nay mga ahente nga nanungko sa labing dagkong mga bodega ug tindahan pagtanyag sa labihan kabarato nilang imported nga bugas. Napugos sila pagdawat sa kahadlok nga langawon ang mas mahal nilang lokal nga bugas ug magpiyesta ang ilang mga kumpetinsiya kon mao ray makigkonsabo sa gamhanang pundok sa rice smugglers.

Tak-om ang ilang mga baba sa kahadlok nga maduhig sa kontrobersiya. Maong di mahitabong mokanta sila ngadto sa NFA ug bisan sa ilang kahugpongan, ang Grains Retailers Confederation (Grecon). Apan ang mga magpapatigayon mismo nabalaka nga kon di mabaraw ang smuggling, mahimo silang inutil pagpugong sa nag-ung-ong nga grabeng krisis sa bugas.

-o0o-

Tungod sa nagbaha nga smuggled rice, gibalibaran sa mga magpapatigayon sa Sugbo ang ilang mga suki sa Luzon ug Mindanao. Ug kay di man mahimo nga maghuwat ang ilang mga suki kanus-a mabasiyo ang mga bodega sa Sugbo, napugos sila pagtumod sa natanggong nilang sinakong bugas ngadto sa laing dapit ug sa pagpangita og bag-ong mga suki.

Ang smuggled rice sa Sugbo di molungtad hangtod sa hangtod. Kon di mokihol ang Bureau of Customs ug ubang ahensiya, maapsan sila sa pagpasaka sa presyo sa ubang kanasuran. Kon moabot nang adlawa, magkara-kara ang mga magpapatigayon pagpangita og bag-ong suppliers sa bugas kay nasimang na sa laing dapit ang naandan nilang mga tinubdan.

-o0o-

Arang-arang na lang ang mga magpapatigayon kay kon magkina-unsa duna pa may hiniposan nga makuot aron paglatas sa tinggutom. Ang mga mag-uuma nga maoy labing natangkugo sa rice smuggling kinahanglang manglayas gikan sa ilang umahan aron mabuhi.

Laing tigdawat sa santako mao ang mga konsumidor. Bisan sa abundang suplay, wa silang kapahimus sa baratong presyo sa bugas. Ug kon hingpit nang magusbat ang industriya sa bugas, silay malunosan sa gutom. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

June 24 Local Job Fair

The organizers

The opening program

The speakers

The hopeful faces 

DYAB Local & Overseas Job Fair On Independence Day

DMDP's Fidel Magno with Dole 7's Exequiel Zarcauga and Grace Diaz

Dole 7 facilitators

The screening committee

The rest of the screening committee 

DYAB's Local & International Job Fair in Liloan, Cebu

Employers' representatives interview an applicant

An applicant's documents were thoroughly screened

Maribago Bluewater Resort sent representatives to interview applicants

There were 183 HOTS (hired on the spot) during the job fair 

Olango's Jewels

Olango's Family: They split seaweeds to make both ends meet 

Liloan's Local and International Job Fair Co-Sponsored by DYAB Abante Bisaya

FACE-OFF: Employers and applicants

Some of the applicants who were hired on the spot (HOTS)

The shopping area outside the Liloan Sports Complex

Liloan police estimated the number of job applicants to reach more than 3,000

Call centers tried their luck too

DYAB Local and International Job Fair

DYAB Technician Val Villariza with STC MassComm Interns

Job Fair Registration Tents

Job Fair Volunteers

Youngest Job Fair Applicant

Job Fair Applicants

Philstar.com - The Filipino Global Community

If somebody tells you that Japan is now hiring Filipino nurses and caregivers, he's probably pulling your leg. Labor Secretary Patricia Sto. Tomas says employment negotiations between Japan and the Philippines are still ongoing. The Freeman

UAE Jobs Plentiful

UAE's modern buildings, skyscrapers and luxury hotels need highly skilled Filipino labor, says Labor Secretary Patricia Sto. Tomas. 44,000 OFWs were deployed in UAE this year.
Please read the Inquirer

DYAB Abante Bisaya and ABS-CBN Cebu will launch another Job Fair this year. Atangi! 

Call DYAB Absolutely FREE

DYAB AM is the only radio station in the Philippines which you can call from anywhere in the world absolutely free.  Thanks to DB Edwards' VOIP technology through iNTouch, you can call us from 4 a.m. to 12 midnight (Philippine time), Mondays to Fridays.  All you need is a headset.

 

You can greet your Kapamilyas in Cebu and the Visayas and Mindanao over the AM radio station of ABS-CBN Broadcasting Corp. in Cebu Philippines .  You can also use our Internet Phone to air public service announcements for your families and friends in the Philippines.

 

Or you can tell us situationers/updates/comments about major news events in your place of work or urgent concerns of Overseas Filipino Workers (OFWs).  Let DYAB AM serve as your bridge to government agencies which can help you or your loved ones, like the Dept. of Foreign Affairs (DFA), Overseas Workers Welfare Administration (OWWA), Philippine Overseas Employment Administration (POEA), the Office of the President, local government units (LGUs) and private employment and placement agencies.

 

Bawat Pinoy Kapamilya.

 

Tawag Na!

Call DYAB Absolutely Free

Thanks to DB Edwards' iNTouch VOIP technology, you can now call DYAB AM from wherever in the globe by simply clicking on Leo Lastimosa's picture. You can call during Arangkada's time slot, 6-10 a.m., RP Time.

Health Workers

240,000 gov't health workers said to face layoffs

Christian V. Esguerra
Inquirer News Service

SOME 240,000 government health workers are set to be laid off notwithstanding the unabated exodus of doctors and nurses to other countries and the slash in the budget of already cash-strapped state hospitals that has adversely affected the delivery of health services.

The Health Alliance for Democracy (HEAD), a national organization of doctors, nurses and other health professionals, said the Department of Health is set to implement Executive Order No. 366 which would streamline the bureaucracy to save money.

Dr. Gene Nisperos, HEAD secretary general, said the layoffs would affect key government hospitals which already lack medical personnel as a result of budget problems.

The Philippine Orthopedic Center, for instance, should have 1,100 employees but is actually short by 99 people, he said.

The National Center for Mental Health and the San Lazaro Hospital, the government's primary treatment facility for victims of rabies, also lack medical personnel, he said.

The NCMH has only 1,570 employees while San Lazaro has 826 even if they should have 1,870 and 890 workers, respectively.

Another vital government hospital, the Jose Reyes Memorial Medical Center in Manila, has a bed capacity of only 450 but admits around 600 patients daily, excluding 1,400 out-patient cases.

"What price is exacted from health personnel who are expected to provide quality health care?" Nisperos asked.

The Alliance of Health Workers on Friday predicted that the country's health care system would collapse in two to three years if doctors and nurses continued to leave for higher paying jobs abroad.

From 2000 to 2003 alone, the group said the country lost 51,850 nurses.

Some 5,000 registered doctors also left in the last four years while around 4,000 are now taking up nursing, according to the group.

Nisperos said President Gloria Macapagal-Arroyo was not doing enough to address the serious problems besetting the health care system.

"She has remained blind to the deteriorating state of public hospitals and remained deaf to the pleas of health workers for just wages and better working conditions," he said.

Nisperos' group was dismayed after the Arroyo administration cut the budget of the Tondo Medical Center last year to only P20 million a month compared to nearly P28 million monthly in 2002.

Two Nannies

Commentary : The Filipina nannies as surrogate parents

Isabel Escoda
Inquirer News Service

IT'S not often that a Filipino nanny becomes like a mother and father to the foreign child she cares for. This happened recently to two Filipinas who worked for a wealthy American family in Hong Kong. When the father was murdered, his wife was accused of killing him. Soon after the murder of investment banker Robert Kissell in Nov. 2, 2003, his wife Nancy was taken into custody. The couple's three small children were then whisked away by relatives to the United States, along with their two nannies, Conchita and Maximina Macaraeg.

The incident highlighted the image of the Filipino nanny as a substitute parent to her charges. The sensational trial of this high-profile murder case recently ended in Hong Kong's Court of First Instance, with the jury unanimously declaring Nancy Kissell guilty of murder and the judge meting out a life sentence. Presented during the 67-day trial was overwhelming evidence that she had murdered her husband.

Robert Kissell was a top executive of the Merrill Lynch investment bank. He was an archetypically ambitious, hard-driving individual, whose marriage had been unraveling before his murder. He had told friends he planned to divorce his wife Nancy because of her affair with a man in the United States. In early 2003, during the SARS epidemic in Hong Kong, she fled with her children and a nanny to their home in Vermont. There she started an affair with a handyman hired to repair their TV set, something that continued by telephone after she returned to Hong Kong-their numerous extended calls were later traced by investigators.

The trial, which transfixed Hong Kong's expatriate community, saw Nancy admitting to killing her husband in self-defense, because he had repeatedly threatened and abused her. Accused during questioning of having drugged Robert before bludgeoning him, she would often lapse into amnesia.

It's presumed that Robert's parents will arrange for the future care of the Kissell children (two girls and a boy aged 9, 6 and 3 at the time of the murder) while custody is being discussed. And it seems natural that Conchita and Maximina would continue to be involved in their care.

During the trial, the two Filipinas were summoned back to Hong Kong to testify. With the help of an Ilocano interpreter, Conchita said she saw no signs of violence between the couple (a testimony which didn't support Nancy's claim of abuse), but she noted that the couple were having problems with the marriage because "there was no sweetness anymore" between them. She also reported that during their stay in Vermont, the handyman would go to the house in the evenings, supposedly to check the TV, and would spend the night-she revealed that one of the girls once woke her up at night, unable to find her mother.

The most damning part of Conchita's testimony was about Nancy telling her not to tidy up the master bedroom, which was kept locked for the next three days after Robert's "disappearance." Nancy apparently spent two nights with her husband's corpse, wrapping it in a carpet and removing traces of blood from the room, after which she called for workmen to move the tied rolled-up carpet to an outside storeroom.

The Kissells were a wealthy Jewish couple, and Robert's job earned him top wages at his bank, which entitled them to live in one of Hong Kong's most luxurious complexes. His shocked Merrill Lynch colleagues declared he was a devoted father, while Nancy's friends said she was equally devoted to her kids-though one revealed that she was a spendthrift and had once paid HK$5,000 to have her hair styled.

Hong Kong newspapers kept the public riveted on the steamy murder saga as the trial unfolded with testimonies and evidence. One of the Kissells' neighbors mentioned having taken his daughter, on the day of the murder, to play with the Kissell girls. He was given a milkshake by Nancy, who had also made one for Robert. He said the drink tasted strange and caused him to pass out briefly by the time he returned home.

The prosecution painstakingly marshaled the evidence, showing how Nancy had laced the milkshakes with drugs; after he passed out in their bedroom, she bludgeoned Robert to death with a metal heirloom. She later claimed she had used it in self-defense because he had tried to rape her and then attack her with a baseball bat-a piece of evidence presumed to have been planted by her later in the bedroom.

During her grilling, Nancy claimed she was often sodomized by Robert. She made a point of going to the doctor some days before the murder, and went to the police on the day of the murder to claim she had been beaten up by her husband who, she said, had disappeared. Her lawyer's defense did not sway the jury.

After the trial, the dead banker's father said his younger granddaughter read the news of the murder on the Internet and told him, "Mommy killed Daddy. I don't want to see her again." Soon after the murder, he said he cried with his eldest granddaughter, then 9, after he informed her that her "Daddy had died" after her parents had had a fight.

The Kissell kids are now in the temporary care of the estranged wife of Robert's brother in Connecticut, who is himself in jail, having been charged with embezzlement. The fact that Conchita and Maximina are the kids' link to their past life in Hong Kong is obvious. They probably have children of their own in the Philippines (Maximina is Conchita's sister-in-law), but they may henceforth be fully engaged in the crucial care of their charges, helping them survive and minimize their trauma. It's a burden the two Filipinas will surely bear with much love.

Isabel T. Escoda has written about Filipinos in Hong Kong in her books, "Letters from Hong Kong," "Hong Kong Postscript" and "Pinoy Abroad," her latest.

Brunei's Job-Seekers

Brunei Remains ‘Promised Land’ For Job-Seekers In Philippines By Rosli Abidin Yahya
Bandar Seri Begawan - The Sultanate continues to be - for some Filipino jobseekers - the promise land of gold, after one illegal recruiter was arrested by police in Zamboanga after she was allegedly found to have taken hefty processing fees from six victims with promised jobs of salesladies in Brunei Darussalam - but left them stranded in Zamboanga instead.
The victims arrived in Zamboanga, southern Philippines, from Isabella and Manila, supposedly to continue their journey onward to Brunei. However, they were left stranded by the recruiter, MindaNews reported.
The police arrested the alleged illegal recruiter last Wednesday after complaints were brought against her by two of her victims from General Santos City, Mindanao.
The two told the police that they were recruited last February in General Santos City and were abandoned by the suspect upon arrival in Zamboanga. The victims said the suspect "recruited" them to work as salesladies in Brunei and asked the victims to pay a fee of P20,000 (B$625) each.
Recently nine Filipinos returned home after they were abandoned by their recruiters in Brunei who collected hefty processing fees from them with promised of jobs. -- Courtesy of Borneo Bulletin

Macau's Fake Jobs

Filipinos warned against seeking jobs in Macau

Inquirer News Service

LABOR Secretary Patricia Sto. Tomas warned Filipinos planning to go to Macau as tourists with the intention of looking for jobs not to be enticed by disreputable recruiters or agencies. They could end up as sex workers, she said.

Sto. Tomas cited a report by Macau-based labor attaché Carlos Sta. Ana, who said more Filipinos were arriving there as tourists and were finding it difficult to find jobs in the Chinese peninsula.

According to Sta. Ana's report, tourists are allowed to stay in Macau for 30 days. During this time, they become vulnerable to people offering to look for jobs for them in exchange for money. But the jobs seldom materialize.

Sta. Ana said those who run out of money are forced to sell their passports and unused return tickets to overstaying Filipinos.

Some resort to theft or the sex trade, while others go to mainland China to get a 37-day visa extension and look for jobs there, he said.

Sto. Tomas explained that despite the booming economy of Macau, Filipinos would have a hard time finding jobs there because the Chinese prefer to hire workers from the mainland.

"It is very risky for tourists to look for employment in Macau since they can easily be eased out by mainlanders," she said in a statement.

Filipinos who want to work in Macau should also verify the existence of the job offers with the Philippine Overseas Employment Administration, she said.

Macau is a former Portuguese colony that became the Macau Special Administrative Region of China in 1999. China's socialist economic system is not practiced there, but the "one country, two systems" policy is observed. It is an open economy and is enjoying rapid growth with the expansion of its tourism industry.

Labor Dispute

At Large : The ISM dispute

Rina Jimenez-David
Inquirer News Service

BY TODAY, we should know if the scheduled auction of the International School of Manila (ISM) has transpired and who the buyers, if any, are. The auction was ordered by the Department of Labor and Employment in fulfillment of a "Writ of Execution" in response to a ruling by the Supreme Court granting the demand of Filipino teachers in the school for payment of back wages and retirement pay adjustments in the wake of a judgment that Filipino or Philippine-based teachers were entitled to "parity" in wages as their colleagues who were hired abroad.

I'd written on this issue some months ago, and before I write anything else about the dispute between the teachers' union and the school administration, I'd like to address, however belatedly, an allegation raised in the wake of that column.

Shortly after the column came out, the ISM Board of Trustees published an open letter, in the form of a full-page advertisement in this paper, responding to and contradicting some of the contents of the columns of this writer and of former Supreme Court Justice Isagani Cruz. I won't go into the alleged "mish-mash of half-truths and false assertions" that my esteemed colleague and I are supposed to have peddled. Let me go directly instead to a statement at the end of that "open letter" that I feel needs some response, even if months late.

In the last paragraph of that "open letter," the ISM Board of Trustees accused the ISAE, the teachers' union, of "waging a media storm, with the help -- paid or unpaid -- of its contacts and connections."

* * *

I WAS abroad at the time the ad came out, and though friends told me that I had been mentioned, no one saw fit to show me the ad itself (to be fair, I wasn't all that curious, either) or to point out the sly insinuation at the end. In fact, upon my return to the country, when I agreed to meet with ISM superintendent David Toze and the ISM board president, lawyer Chuck Medel, in the home of a mutual friend, who's an ISM parent, no one among them sought to clarify whether I was "paid or unpaid" by the ISAE teachers, even after I told them that while I'd heard about the ad, I hadn't seen it yet.

Well, for the record, let me state here that ISAE president Raquel David Ching, who's no relation, as well as the ISAE did not and have not paid me for meeting with them or writing about their case against ISM. For the record, let me state here that all the "payment" I got was an excellent dinner at the Embassy Restaurant and then again just last week at Le Soufflé, both at the Fort. Oh, and I might add that ISAE member Neni Sta. Romana Cruz also threw in a free copy of her new book on Filipino names.

You might say this accounting proves I'm either an honest journalist or a very cheap buy, but I assure you, I don't need to even be fed to write about issues I really care about. Messrs. Toze and Medel would know that to be true, since they didn't have to pay me either, or even spring for the cake that my friend served the afternoon we met.

* * *

A TWO-PART series in the business section on the planned auction of ISM had for the headline of the second installment that the school "only had itself to blame."

I'm inclined to agree with this assessment. After all, if the ISM board had only obeyed the ruling of the Supreme Court in June 2000 granting equal pay to Philippines-hired teachers and resolving the 1995 CBA deadlock they would not now be facing an enormous cash obligation.

While Filipino and other locally hired teachers indeed began to enjoy "pay parity" with the foreign hires, the ISM persisted in questioning the ISAE's position that the decision was retroactive to 1995, when the case was filed.

Indeed, in my talk with Toze and Medel and in their full-page open letter, the ISM authorities persisted in painting the teachers' actions as selfish and greedy, to a point that they would even endanger the existence of the school.

Ching poo-poohs the cries of distress of ISM, cries that the foreign business chambers have apparently swallowed hook, line and press release. "They need to prove that they are in financial distress first," Ching says of the school's protestations that it could not possibly meet its obligations to the teachers' union without putting their continued existence at risk.

In a position paper, Ching asserts that "with an average annual enrollment of 1,800 students at $10,000 per child, the School generates an average annual revenue of about $18 million. The School will not find difficulty in complying with the award which it has successfully stalled for the past five years."

Indeed, the "auction" of the school grounds and property were ordered by labor department only after years of failed negotiations and ISM's staunch position that the Supreme Court's ruling on retroactivity was "wrong."

* * *

AT THE TIME we talked, Ching said they were in talks with the ISM board, with labor department representatives as mediators. Saying they are perfectly willing to negotiate the terms of payment, she stressed though that "we cannot negotiate something without honor ... The School must respect the Department of Labor and Employment's Writ of Execution."

While they might be willing to negotiate a schedule of payments and installments, "it has to be within a reasonable time frame," Ching adds.

Google in RP

Google looking for Philippine head

Erwin Lemuel Oliva eoliva@inq7.net
INQ7.net

INTERNET search engine firm Google is looking for qualified candidates to become its country representative to the Philippines.

The country representative will be responsible for leading strategic and operational initiatives critical to the ongoing growth of the company," according to an online advertisement found at http://www.google.com/jobs/international.html#crom_ph.

Google indicated that the ideal candidate should have demonstrated leadership in marketing, sales or general management for an Internet or technology company and/or management consulting, and have graduated at or near the top of their class from a leading graduate academic institution. It prefers applicants with MBA degrees.

"We are looking for self-starters who can work in a rapidly changing industry, tolerate ambiguity and demonstrate leadership with limited oversight. Fluency in English and Tagalog is required," the advertisement added.

Google however noted that this position is a temporary job, and he or she will be based in Manila.

This job will focus on developing and executing operational and strategic initiatives of Google, as well as plan, gather and synthesize relevant data for the company.

The company is also looking for similar candidates to fill in the same job description in other countries, including several areas in Latin America, the Carribean, Pakistan, Sri Lanka, and most countries in Southeast Asia.

Google is now the world's top internet search engine and is listed at the NASDAQ. It has over 4,000 employees.

Pinoy Accent

Passion For Reason : Job discrimination against 'thick Filipino accent'

Raul Pangalangan
Inquirer News Service

THIS week, "Linggo ng Wika" [Language Week], we celebrate our national language, Filipino, as the most honest expression of the Filipino soul, fully knowing that it is not the most effective idiom for competing in the global market. In the age of business outsourcing, "call centers" and the export of migrant labor, English proficiency is our comparative advantage.

Along the way, another tongue has actually emerged: Filipino English. Homegrown Filipinos may not be aware of it, but the US Supreme Court sometime ago upheld the non-hiring of an otherwise excellent job applicant because of his heavy Filipino accent in Fragante v. City and County of Honolulu, in a decision handed down in 1990.

Fragante was a combat veteran who fought as a guerrilla against the Japanese and served a 23-month tour of duty in Vietnam. He retired from the Philippine military, became a naturalized American, and applied for a job with the Department of Motor Vehicles and Licensing. A US law professor described him thus: "Horatio Alger gained fame writing about men like Manuel Fragante, who faced adversity with resilience, self-reliance, intelligence and hard work."

Fragante topped the written examinations. But as soon as he entered the interview room, the interviewers were floored by his "very pronounced accent which is difficult to understand." He wasn't hired.

He filed suit under US civil rights laws that prohibit discrimination on the basis of race, color, sex, religion and national origin. He would construe accent as a "proxy criterion" for "national origin," because accent is nearly immutable -- at a certain age, you simply can't shake it off, try hard as you may -- and is functionally equivalent to discrimination on the basis of foreign origin.

But the courts held that his thick accent affected his job performance. Oral ability to communicate was a legitimate job qualification, and was therefore not discriminatory. Just by way of example, if you imagine the voice of your typical "atorni" in that context ("Ay eeem rreedi tu prrusid, yurrrahhnar"), perhaps he would have to repeat himself just to be understood, and might take twice as long to accomplish the same work as those who spoke in more familiar accents.

The irony was that during the trial, Fragante testified for two straight days in English, in nearly perfect grammar and syntax. His counsel had argued that it wasn't a question of "linguistic deviation"; if he wasn't easily understood, it was because his hearers automatically tuned off as soon as they detected his accent. It wasn't that his tongue wouldn't cooperate, but that other people's ears-and minds-closed up when they heard him. His ineffectiveness at his job lay, not in the stubbornness of his tongue, but in the callousness of his listeners' hearts. When "listener prejudice" is seen as a neutral test for job effectiveness, the court ratifies and becomes an instrument, an extension, of other people's biases.

But Filipinos shouldn't be surprised that language is more than just a way of talking, but a way of fixing a pecking order. Historians tell us, for instance, that the national hero Emilio Jacinto, who rebelled against Spain, actually affected a Spanish accent in speaking Tagalog as a young man, a mark of his being better educated than his peers.

So, before you demonize Fragante's tormentors, first admit that back here at home, we inflict and endure "listener prejudice" among ourselves. All of us speak English with an accent, yet there is a hierarchy even among those accents. Where is it written that a Manila accent is superior to an Ilocano accent? Both are equally foreign-sounding to native English speakers, whether British, American, or Australian. Teachers and job recruiters favor students who speak in the confident accent of the classy Catholic schools, and pick on those who sound "promdi" [provincial]. Yet this distinction has nothing to do with the language itself; it has all to do with our own local, class-based bigotry.

Irony of ironies, the burgeoning job market for call centers in Manila seeks American-sounding natives. These centers have apparently brought accent-conditioning to the level of a science, which should weaken Fragante's argument about accent immutability. Consider finally those telephone companies that advertise international long distance with Filipino operators. Would the job vacancy say "Genuine Filipino accent only"? (The foolproof test is to make job applicants read the vacancy notice. If they say "jinwayn," they're in!) Perhaps for certain jobs, an accent requirement is no different from a language requirement-you need a Spanish speaker to translate "Noli Me Tangere," a connoisseur of Filipino English to ask, "Collect ho ba 'to?"

When I was a student activist at the University of the Philippines in Diliman, Quezon cityC I noticed that activists who had hitherto spoken English regularly, suddenly stopped or tried to sound as "authentic" as possible, rolling their r's and blunting their short a's. It just wasn't politically correct otherwise. I couldn't have imagined that decades later it would be economically necessary and academically indispensable in the Philippines to speak the colonizer's language in the colonizer's style.

Language then is not just about power. For the poor bright kid who dreams of one day landing a well-paying job at a call center, it is about dreams. Learning English, for him, can very well make the difference between languishing in the same slum where he came from, and moving onward to a bright world where toilets don't stink, people say "Good morning" to one another, and yes, a decent paycheck awaits every payday. I will not begrudge him his dreams.

OFWs' Dollars

BRINGS 6-MONTH INFLOWS TO $4.9B
OFW remittances surged 32% in June
Doris C. Dumlao
Inquirer News Service

REMITTANCES from the country's migrant workers surged by 32.1 percent in June to $935 million from a year ago due to the higher deployment of skilled workers and improved access to banking channels, the Bangko Sentral ng Pilipinas reported.

BSP Governor Amando Tetangco Jr. said the sustained double-digit growth in overseas Filipino workers' (OFW) remittances had brought the first-semester inflows to $4.9 billion, which was 21.5 percent higher than the year-ago level of $4 billion.

The bulk of the fund transfers came from the United States, Saudi Arabia, Italy, Japan, the United Kingdom, Hong Kong, Singapore and the United Arab Emirates.

Citing data from the Philippine Overseas Employment Administration, Tetangco said the total number of deployed Filipino workers for the first semester rose by 6.8 percent to 527,573.

Land-based workers increased by 6.1 percent to 402,332 from a year ago while deployed sea-based workers rose by 9.2 percent to 125,241.

"The demand for both land- and sea-based Filipino workers has continuously grown on account of the value-enhancing training provided to local workers prior to deployment (such as multi-lingual proficiency, information technology literacy) to develop and hone their capabilities as well as boost their competitiveness and marketability," Tetangco said.

The top destinations of OFWs were Saudi Arabia, Hong Kong, the United Arab Emirates, and Japan.

It also helped that higher paid and professional workers were being deployed, Tetangco said.

For the first quarter of 2005, POEA data indicated that production-related, professional/technical and service providers comprised the bulk of the deployed workers.

"Banks continue to intensify their efforts in extending banking services to overseas Filipino workers by increasing the number of remittance centers abroad, introducing innovative means of remittance transfer and establishing ties with foreign financial institutions," Tetangco added.

In a survey by the National Statistics Office in 2000, about 7.25 percent of Filipino households or approximately 1.1 million derived their main source of income from cash and other assistance from abroad.

Given the large magnitude of these OFW flows, these cash transfers have been fueling economic growth in the past couple of years and have been partly responsible for the growth of such sectors as real estate and telecommunications.

"Remittances are important in providing the economy with foreign exchange resources, helping ease foreign exchange liquidity constraints and contributing to a stronger balance-of-payments position," Tetangco said in a recent speech.

These cash transfers also contributed in increasing disposable income and thus lead to increasing consumption, which had been a consistent source of economic growth. Moreover, remittances allowed resources to be available and mobilized where investments are needed.

Government Unions

Registration rules for gov't unions

Inquirer News Service

THIS is in response to the letter of Annie Enriquez-Geron, secretary general of the Public Services Labor Independent Confederation (PSLINK), published last July 27. It appears that she mixed up the requirements for registration and accreditation of public sector unions.

We would like to clarify: Under the Amended Rules of EO 180, for purposes of registration, a public sector union must have as members at least 30 percent (this used to be 10 percent) of the rank-and-file employees in its organizational unit. The increase in the membership requirement was made upon the recommendation of the employees' duly elected representatives to the Public Sector Labor-Management Council (PSLMC).

The requirement of a higher percentage, which comes close to the "majority-support" requirement for the accreditation of employees' organizations, was made to enhance the mandate of employees' organizations and to strengthen them.

The minutes of the PSLMC meetings will attest to this. Likewise, in the Amended Rules, regional offices of a department, agency or office continue to be recognized as appropriate organizational units for purposes of registration.

To avoid confusion, the Amended Rules of EO 180 used the term "organizational unit" in relation to the registration of employees' unions; and "negotiating unit" in relation to accreditation. It, however, retained the definition of "organizational unit" found in the old rules.

Furthermore, the majority requirement (50 percent plus one of the rank-and-file employees of the agency) for the purpose of accreditation is required under EO 180 itself. The requirements for accreditation enumerated in the Amended Rules merely reiterate the provisions of EO 180 and other previously issued rules and regulations. Hence, for purposes of accreditation as the sole and exclusive negotiating agent, a registered employees' union must show proof that it has the majority support of the rank-and-file employees in the negotiating unit.

More importantly, it must be stressed that the Amended Rules of EO 180 was thoroughly discussed in the council meetings where the employees' representatives actively participated.

Finally, we would like to assure Geron that the commission and the PSLMC steadfastly adhere to the policy of promoting the free and responsible exercise of the right of government employees to self-organization. We also recognize the role of public sector unions as partners in improving public service delivery. This is amply illustrated by the fact that employees' unions were given representation in the PSLMC, even only in an observer capacity, pending the enactment of a law including them as regular members of the council.

Thank you and we hope that with this reply, we have clarified the matter.

ANICIA MARASIGAN-DE LIMA, director IV, Personnel Relations Office, Civil Service Commission, (chair, PSLMC Secretariat)

Jueteng Jobs

As I See It : How to create a million more legal jobs

Neal Cruz opinion@inquirer.com.ph
Inquirer News Service

WOULD you believe that President Gloria Macapagal-Arroyo's anti-"jueteng" [illegal lottery] czar is a former jueteng lord, that the man she assigned to stop the illegal numbers game was a jueteng operator himself? As the saying goes, it takes a thief to catch a thief. But Puerto Princesa Mayor Edward Hagedorn, Ms Arroyo's anti-jueteng czar, has admitted that he is through with jueteng, that he quit cold turkey, just like a drug addict who realizes his addiction is a shortcut to ruin and decides to quit, period. Puerto Princesa is now one of the few cities and municipalities that are jueteng-free. And if he can do it, Hagedorn told the Kapihan sa Manila last Monday, other mayors can do it, too. All that is needed is the will to stop.

That is why the President chose Hagedorn, who is chair of the League of City Mayors, to be her anti-jueteng czar. He doesn't like the monicker, noting that the last Russian czar and his family were massacred by the Bolsheviks. Besides, he doesn't have any police muscle, just him and a few others tasked with eliminating a long-running cancer that is now in the terminal stage. So instead of using police muscle, he is going to use "friendly persuasion" on his fellow mayors. Jueteng cannot survive in any place if the mayor doesn't want it, he said. Which is an indirect admission that many mayors are involved in the numbers game.

So instead of arresting jueteng lords and their thousands of "cabos" [overseers] and "cobradores" [collectors] (who will impoverish the government that has to feed and build more jails for them), Hagedorn will persuade his fellow mayors to finally stop jueteng in their localities because that is the right thing to do. In fact, that is the first of the three recommendations he will submit to the President early next week. The second is to find alternative livelihoods for the thousands of cobradores and cabos who will be rendered jobless by the elimination of jueteng. The third is to suspend the mayors of cities and municipalities found to still have jueteng.

Sorry to inform all the jueteng coddlers, but legalization is not one of Hagedorn's recommendations. His assignment against jueteng, he said, is a four-letter word: STOP. So he will stop it, not legalize it. And his assignment involves stopping only jueteng, not other forms of gambling. So don't blame him if, after jueteng, other forms of gambling proliferate.

In fact, Commissioner Michael Coronel of the Anti-Jueteng Task Force told the Kapihan sa Manila forum that when jueteng was first reduced a few years ago, drug-dealing and addiction increased. The displaced jueteng workers have to turn to other means of livelihood to support their families, he said. They may turn to agriculture next, it was suggested, planting a crop called marijuana.

What he did in Puerto Princesa, Hagedorn said, was to give other jobs to those displaced by the stopping of jueteng operations. He employed them as members of Bantay-Dagat [Sea Watch], Bantay-Gubat [Forest Watch], etc.; hence, they have become more useful citizens. Other mayors can do the same thing, he said.

Those who argue that jueteng provides employment are only half-right, Hagedorn said. Jueteng saps the economy of any locality where it thrives. Far from jueteng money recirculating in the city or municipality, three-fourths of it is actually taken out of the locality.

Of the day's collection of bets, Hagedorn explained, half goes out of the area to pay government officials and policemen as bribes. One-fourth is taken by the operator as his profit. Only one-fourth goes back to the people in the form of winnings of bettors and commissions to the cobradores and cabos. This one-fourth gets smaller and smaller every day as more and more money are taken out of the locality.

One more thing: the bettors must be given an alternative to jueteng, otherwise they would just turn to "masiao," "monte," "sakla," "cara y cruz" and other forms of gambling. Jueteng actually gives the poor people "hope." After they place their bets in the morning, they are sustained the whole day by the hope that, when the cobrador comes that afternoon, he would bring the good news that they had won. When they don't win today, there is always tomorrow.

Isn't lotto of the Philippine Charity Sweepstakes Office just another form of jueteng with another name? I asked. Except that it cannot replace jueteng for several reasons:

1. The lowest bet in lotto is P10, whereas a peso or even 50 centavos will do in jueteng.

2. One has to go to a lotto outlet in town to place his bet whereas a jueteng cobrador goes to your house, even your bedroom or kitchen, to get your bet.

3. Although a lotto prize can be in the millions of pesos, you have to wait for weeks or months to have a winner. In jueteng, however, there are scores of winners every day. And that is what sustains the jueteng bettors -- the hope that before the sun sets that day, they will be richer by a few thousand pesos for the few pesos that they bet that morning.

Is it not possible for the PCSO, I asked, to lower the price of a lotto ticket to P1 and employ the displaced jueteng collectors to sell tickets house to house on commission basis? That way, the collectors will continue to have a means of livelihood.

A great idea! Hagedorn exclaimed, adding that he would recommend that to the President and talk to the PCSO people about it right away.

He estimated that about a million people are employed by jueteng. Instead of creating jobs, Ms Arroyo will eliminate a million jobs. "With your proposal," he joked, "GMA [President Arroyo] can claim that she just created a million more jobs."

OFWs Prefer Saudi

POEA: Saudi Arabia remains top Filipino workers destination

Veronica Uy
INQ7.net

THE KINGDOM of Saudi Arabia remains the top destination of overseas Filipino workers, employing 55,957 or 27 percent of the 209,293 land-based workers registered with the Philippine Overseas Employment Administration during the first quarter of the year.

The number is slightly lower than the 58,355 OFWs deployed to the oil-rich Middle East country during the same period last year, according to POEA records.

Labor Secretary Patricia Sto. Tomas said Saudi Arabia has traditionally been the top OFW destination because of its many "massive development projects" since the 1970s.

Next on the list of top overseas Filipino destinations are Hong Kong with 28,006 or 13.4 percent of land-based workers, United Arab Emirates with 19,817 or 9.47 percent, Japan with 17,213 or 8.22 percent, Taiwan with 12,222 or 5.8 percent, Kuwait with 10,216 or five percent, Singapore with 8,660 or four percent, and Qatar with 7,193 or 3.4 percent.

Qatar also posted the highest increase of OFW deployment at 50 percent. During the same period last year, the country had only 4,793 Filipino workers.

Other countries with marked increases in entry of land-based OFWs are: Bahrain, 49 percent (from 1,810 to 2,693); Kuwait, 24 percent (8,213 to 10,216); Malaysia, 21 percent (1,748 to 2,114); UAE, 15.4 percent (17,172 to 19,817); United States, 13.6 percent (1,074 to 1,220); and Singapore, 12.8 percent (7,678 to 8,660).

Sto. Tomas said increases in these countries more than made up for the decline in Saudi, Japan, United Kingdom, Italy, and Libya.

She said the net five percent increase in deployment is equivalent to 209,293 OFWs deployed during the first quarter of this year, compared to 199,272 for the same period last year.

Philippine Overseas Employment Administration